Dankzij de geweldige energieprestatie en lange levensduur is een lithiumaccu voor in de camper de afgelopen jaren steeds populairder geworden. Ben jij ook van plan een lithiumaccu in de camper te plaatsen? Wat ons betreft een prima idee, we plaatsen zelf ook lithiumaccu’s in onze campers. Er zijn wel een aantal zaken waar je goed op moet letten. In dit blog leggen we dan ook precies uit wat je moet weten over een lithium accu als huishoudaccu in de camper.
Als je al campereigenaar bent of binnenkort wordt dan weet je vast dat deze huishoudaccu aan de basis staat van jouw elektrisch systeem. Hoe groot deze tweede accu moet zijn, daarmee bedoelen we de capaciteit en hoe je deze het beste kunt opladen heb je kunnen lezen in ons artikel over de huishoudaccu in de camper.
Lithium vs loodzuur accu
Waar voorheen de AGM loodzuur accu vaak gekozen werd als huishoudaccu voor in de camper, is nu de lithiumijzerfosfaat accu (LiFePO4) veruit de betere keuze. Dit komt natuurlijk door de hoge stroom (ont)ladingen, het gewicht, de capaciteit en nu ook de veiligheid.
De voornaamste reden waarom er nog voor AGM accu’s wordt gekozen is de aanschafprijs, een AGM accu is een stuk goedkoper dan een lithiumaccu, maar als we dat naast de levensduur van beide accu’s zetten, dan is een lithiumaccu zelfs goedkoper (meer daarover in de kosten per cycli, hieronder in het artikel). Daarbij zijn lithiumaccu’s de laatste jaren stukken goedkoper geworden, wat de keuze voor een lithiumaccu in de camper nog makkelijker maakt.
Zijn lithiumaccu’s veilig te gebruiken in een camper?
Er zijn een aantal soorten lithiumaccu’s, waaronder NCM, LFP, Li-ion en de nieuwste generatie, de LiFePO4. LiFePO4 heeft een lagere energiedichtheid dan zijn voorganger Li-ion, wat betekent dat ze een stuk stabieler zijn. Waar Li-ion nog wel eens cel-instabiliteit kende, heeft LiFePO4 dat niet. Alleen al om die rede zijn lithium LiFePO4 accu’s veilig om te gebruiken in de camper. Maar lithium LiFePO4 accu’s worden ook uitgerust met een interne of externe BMS (Battery Management System).
Het BMS beschermt de cellen in de accu tegen beschadigingen, door over- of onderspanning, overstroom, hoge of lage temperatuur of externe kortsluiting. Het BMS schakelt de accu vervolgens uit om de cellen te beschermen tegen deze onveilige omstandigheden.
Conclusie: Ja, de nieuwste generatie lithiumaccu’s, de LiFePO4, zijn veilig te gebruiken in een camper, vanwege verbeterde cel-stabiliteit. Daarbij schakelt de BMS de lithiumaccu uit in onveilige situaties.
De voor- en nadelen van een lithiumaccu
In het huishoudaccu voor de camper artikel bespreken we het al even kort, de voor- en nadelen van een lithiumaccu. Hieronder geven we meer toelichting en kun je zelf bepalen of lithium in de camper de beste keuze voor jou is. We maken hieronder ook een vergelijking met AGM lood accu’s, Victron lithium en Timeusb lithium om je een beter beeld te geven van de voor- en nadelen.
Victron lithiumaccu’s zijn populaire goede accu’s voor in campers, caravans en boten, echter kosten ze ook het meest. Timeusb lithiumaccu’s zijn (vergelijkbaar met LiTime) ook goede accu’s, maar dan voor een zachtere prijs. Omdat deze accu’s veel gebruikt worden in campers nemen we deze mee in onze vergelijking. Deze vergelijken we met een 200Ah AGM accu, omdat deze dezelfde beschikbare accucapaciteit heeft door de DoD van 50%)
Lange levensduur
Een groot voordeel van lithiumaccu’s is de levensduur, deze kan namelijk wel 15 tot 20 jaar meegaan. Een lithiumaccu heeft namelijk een cyclisch vermogen van maar liefst 3000 cycli (gemiddeld). Dat betekent dat je de accu 3000 keer helemaal leeg kan trekken en weer opladen voordat deze lithiumaccu zijn vermogen kwijt is. En als we dit vergelijken met het cyclisch vermogen van 700 cycli van een loodzuur accu’s zoals AGM en Gel, dan is dit toch wel een heel groot verschil.
Diepte van ontlading 100% (DoD)
De diepte van ontlading (in het engels DoD, Depth of Discharge) kan bij lithiumaccu’s tot wel 100%. Maar meestal wordt maximaal 95% aangeraden, voor beter levensbehoud van de lithiumaccu. Dit betekent dat je bijna de volledige accucapaciteit hebt om te gebruiken. Om je een idee te geven: bij loodzuur AGM accu’s ligt deze DoD op maar 50%.
Voordat je 1 cycli hebt bereikt bij een lithiumaccu, moet je deze dus maar liefst 95% ontladen. In veel gevallen zul je de accu weer hebben opgeladen voordat je deze diepte van ontlading hebt bereikt. En dit komt de levensduur van de accu dus weer ten goede.
Kunnen lithiumaccu’s echt tot 100% ontladen worden?
Ja lithiumaccu’s kunnen tot 100% ontladen worden. Daar moet wel bij gezegd worden dat een toename van de ontladingsdiepte, de levensduur van de accu verkort.
De meeste fabrikanten raden af om een lithiumaccu tot 100% tot ontladen (DoD). In veel gevallen wordt 95% als de maximale diepte aangeraden. Persoonlijk raden we aan jouw elektrische systeem in de camper zo te ontwerpen dat je nooit dieper dan 80% hoeft te ontladen. Zo heb je de voordelen van een grote capaciteit accu met veel levensjaren.
Kosten
De aanschafprijs van een lithiumaccu is de rede waarom sommige camperaars toch niet voor dit type accu kiezen. En dat is begrijpelijk want deze accu’s kunnen in aanschafprijs soms wel 4 keer zo duur zijn dan AGM accu’s. Toch zit hier een misvatting in, want wanneer we de aanschafprijs vergelijken met de levensduur en het cyclisch vermogen, dan is een lithiumaccu helemaal niet duurder dan een AGM lood accu.
In de grafiek hieronder kun je zien dat we het cyclisch vermogen hebben gedeeld door de aanschafprijs van de accu. En dan zie je hoeveel de kosten zijn per cycli. Timeusb en LiTime accu’s zijn veruit de goedkoopste accu’s voor in de camper, dat komt door de aanschafprijs, maar ook door het hoge cyclisch vermogen.
Grote ladingen en ontladingen
Een lithiumaccu heeft een lage interne weerstand, hierdoor is het mogelijk de accu te onderwerpen aan grote (ont)ladingen. Zo hebben de meeste lithium accu’s een ontlaadsnelheid van C1 en iets goedkopere vaak C2, beide goede ontlaadsnelheiden. Bijvoorbeeld: Bij een ontlaadsnelheid van C1 mag je een 100Ah lithiumaccu met 100A voor 1 uur ontladen.
Vanwege de lage interne weerstand zijn lithiumaccu’s ook weer snel opgeladen. Zo hebben loodzuur accu’s een hogere interne weerstand en dus moeite met de laatste 20% opladen. Dit kan soms wel 4 keer zo lang duren dan ladingen bij een vrij lege loodzuur accu. Lithiumaccu’s hebben dit probleem niet en worden even snel opgeladen bij een lege of bijna volle accu.
Om deze redenen is een lithiumaccu uitermate geschikt in campers die grote verbruikers gaan aansluiten, zoals een inductiekookplaat, koffiezetapparaat, haardroger en of elektraboiler.
Laag gewicht
Een lithiumaccu is gemiddeld maar liefst 3,5 keer zo licht dan een lood AGM accu. Ook is de accu afmeting van lithium stukken kleiner. Dit maakt het plaatsen van de lithiumaccu in de camper eenvoudig. Ook houdt dit het totale gewicht van de camper laag, wat scheelt in de brandstofkosten.
Benodigdheden: Lithiumaccu in de camper
Om een lithium (LiFePO4) accu in de camper te plaatsen zijn er aantal onderdelen naast de lithiumaccu nodig. Zo zijn geschikte laders, een BMS en geschikte zekeringen noodzakelijk. Ook als je in jouw (fabrieks)camper de overstap wilt maken van lood naar lithium zijn er een aantal punten waar je goed op moet letten.
Lithium geschikte laders
Lithiumaccu’s hebben een eigen laadproces met bijbehorende spanning nodig. Het is dus belangrijk dat je een lithium geschikte acculader kiest. Zo heb je een acculader via het walstroompunt, de zonnepaneellaadregelaar en of accuscheider (laden tijdens rijden). Als je een loodzuur accu vervangt voor een lithium accu, let er dan goed op of alle laders geschikt zijn.
Veel nieuwe acculaders zijn geschikt voor zowel lood-zuur als lithiumaccu’s. Ook op deze website vind je alleen maar laders die voor elke type accu geschikt is. Zo maken we veel gebruik van Victron en soms ook Ective laders. Deze kun je terugvinden in de elektra sectie van onze webshop.
BMS
Naast de juiste acculaders is een BMS (Battery Management System) ook verplicht. Een BMS beschermt de lithiumaccu tegen overstroom, kortsluiting, te hoge en te lage temperaturen en cel-instabiliteit. Daarbij verzorgt deze de stroomregulatie, cel-spanning en kun je de accustatus aflezen.
In de meeste elektrasystemen voor in de camper raden we aan een lithiumaccu te nemen met interne BMS. Vrijwel alle lithiumaccu’s hebben dit, alleen Victron heeft de keuze voor een lithiumaccu met interne BMS (de Superpack) of een lithium accu met externe BMS. De externe BMS is erg handig als je een zeer uitgebreid Victron systeem aanlegt.
Sommige interne BMS hebben een smart functie. Hier kun je de SoC (State of Charge) aflezen, dit is de status van de accu in procenten. Daarbij kun je de BMS in- of uitschakelen met behulp van je telefoon.
Niet alle BMS hebben een smartfunctie, dat is niet erg, deze zijn dan ook vaak een stukje goedkoper. Het in- en uitschakelen kan dan handmatig door middel van het doorlopen van een aantal stappen uit de handleiding. Door een shunt toe te voegen kun je alsnog de accustatus aflezen.
Shunt
Een shunt i.c.m. een accumonitor verteld je precies wat de accustatus is. Ook verteld deze je precies hoeveel stroom er in de accu’s gaat en er ook weer uitgaat. Zo verteld deze ook de duur in dagen, uren en minuten hoelang je nog met de accu kunt doen voordat deze leeg is, de temperatuur en eventueel de status van een tweede accu. Daarbij is een shunt erg handig als je meerdere lithiumaccu’s in parallel of serie gaat schakelen.
Heb je een accumonitor shunt nodig als je een smart BMS hebt?
Een shunt verteld meer over de status van de lithiumaccu dan een smart BMS. Daarbij valt het aan te raden als je meer dan 1 lithiumaccu schakelt een shunt erbij te plaatsen. Als je 1 lithiumaccu plaatst met een smart BMS en je wilt alleen de status van de accu aflezen in procenten, dan heb je geen shunt nodig, want de BMS kan dit ook.
Echter raden wij het aan altijd een Victron smartshunt of shunt te plaatsen aangezien deze meer mogelijkheden geeft en preciezer de accustatus verteld.
In dit artikel vind je de beste shunt voor jouw elektrasysteem.
Hoofdzekering: T-Class of MEGA?
Direct na je lithiumaccu plaats je altijd een hoofdzekering. Deze zekering beschermt je elektrasysteem tegen te hoge stromen of kortsluiting. Maar wat kies je in een camper: een MEGA-zekering of een T-Class zekering? Beide doen in de basis hetzelfde, het doorbranden door een te hoge stroom. Toch hebben ze net andere functies die geschikt zijn voor verschillende situaties.
Waarom het type zekering uitmaakt bij lithiumaccu’s
Lithiumaccu’s (LiFePO4) hebben een veel lagere interne weerstand dan loodaccu’s. Daardoor kunnen ze bij een kortsluiting hoge foutstromen leveren. Zeker wanneer je een grote accucapaciteit hebt of meerdere accu’s parallel zet en of grote stromen nodig hebt, door bijvoorbeeld een grote omvormer. Hoe groter de accubank, hoe hoger de mogelijke kortsluitstroom.
We kijken dus niet alleen naar de maximale stroom, maar ook hoe de zekering reageert.
- MEGA-zekeringen reageren traag: ze kunnen hoge piekstromen even verdragen voordat ze doorsmelten.
- T-Class zekeringen reageren sneller: ze zijn ontworpen om hogere foutstromen veilig te onderbreken en kunnen veel meer “energie” verdragen tijdens een kortsluiting.
Wanneer gebruik je een MEGA-zekering?
Een MEGA-zekering is geschikt voor standaard camperinstallaties met één lithiumaccu of een kleine accubank.
Denk aan situaties met:
- Accu’s t/m ±200Ah (één accu)
- Omvormers tussen 500–2000W
- 16–50 mm² accukabels
Wanneer gebruik je een T-Class zekering?
Een T-Class zekering gebruik je wanneer je systeem zwaarder is dan wat een MEGA-zekering veilig kan verwerken.
Denk hierbij aan:
- Grote accubanken:
vanaf zo’n 200Ah of wanneer je meerdere lithiumaccu’s parallel schakelt. Door de lage interne weerstand kunnen de foutstromen dan enorm oplopen. - Krachtige omvormers:
omvormers van 2000W en hoger die flinke startstromen vragen. - Dikke accukabels:
50 mm² tot 120 mm².
Welke zekeringwaarde kies je?
De juiste waarde hangt af van:
- Het maximale verbruik van je DC apparaten en je omvormer.
- De kabeldikte.
- De maximale BMS-ontlaadstroom.
De exacte waarde kun je bepalen via onze zekering- en kabeldikte calculator. Deze vind je op onze camper calculator pagina. Uiteraard heeft de fabrikant ook zekering en kabeldikte aanbevelingen die leidend zijn.
Een lithiumaccu kopen voor in de camper
Wil je een lithiumaccu kopen voor in de camper? En wil je graag de beste koop doen, zodat je niet de hoogste prijs betaald. Hieronder in het overzicht vind je verschillende lithiumaccu’s, waaronder de beste en de beste prijs kwaliteit lithiumaccu’s. Dit zijn accu’s die wij zelf hebben in campers gebruiken en installeren.
Beste lithiumaccu: Victron
Victron is een gerenommeerd bedrijf/merk dat in Nederland gevestigd is, dat wereldwijd als de beste wordt gezien in off grid (zelfvoorzienende) elektra systemen. Veel van de elektraonderdelen die worden gebruikt in onze elektraschema’s zijn gebaseerd op Victron onderdelen. Zo hebben zij ook lithiumaccu’s die worden gebruikt in campers, caravans en boten.
De enige kanttekening van Victron Lithiumaccu’s is dat deze flink aan de prijs zijn. Uiteraard zijn ze relatief gezien goedkoper als AGM accu’s, zoals je hierboven hebt kunnen lezen. Maar ze zijn wel duurder dan andere lithiumaccu’s, zoals de beste prijs/kwaliteit lithiumaccu’s die hieronder zijn te vinden.
Tip: Kies voor het gemak van de Lithium Superpack in de volgende situaties:
- Een elektrasysteem in de camper met 1 lithiumaccu of meerdere in parallel geschakeld
- Een loodaccu vervangen voor een lithiumaccu
- Interne BMS
- Eenvoudige installatie, geen aanvullend BMS nodig.
- Verkrijgbaar in 12V en 24V
- Parallel schakeling mogelijk
- Geen BMS, externe BMS moet gekoppeld worden
- Geschikt voor uitgebreid Victron systeem
- Verkrijgbaar in 12V en 24V
- Parallel en serie-schakeling mogelijk
Beste prijs kwaliteit lithiumaccu
Door het aanbod en de populariteit van lithium (LiFePO4) accu’s komen er steeds meer goede betaalbare accu’s op de markt. Zo maken we zelf ook gebruik van de Duitse merken Timeusb en LiTime lithiumaccu’s, vanwege de hele goede eigenschappen, maar voornamelijk door de prijs. Deze lithiumaccu’s worden gebruikt over heel de wereld en voldoen aan de Europese norm (CE).
- Interne BMS
- Eenvoudige installatie, geen aanvullend BMS nodig.
- Verkrijgbaar in 12V en 24V
- Parallel en serie-schakeling mogelijk
- Interne BMS
- Eenvoudige installatie, geen aanvullend BMS nodig.
- Verkrijgbaar in 12V en 24V
- Parallel en serie-schakeling mogelijk
- Modellen met Smart BMS >>>
- Modellen met verwarmingsfunctie >>>
Wat kun je met een 100Ah Lithiumaccu in de camper?
Voor de meeste camper eigenaren is een 100Ah lithiumaccu voldoende om de dagelijkse apparaten te voorzien van stroom. Zo kun je met een 100Ah lithiumaccu 2 dagen achtereenvolgens apparaten gebruiken zoals een koelkast, pomp, verlichting, het opladen van tablets, telefoons en een laptop. Dit is gebaseerd op een stroomverbruik van 45Ah per dag, wat het gemiddelde is voor de meeste camperaars. Hierna moet je de lithiumaccu weer voorzien van stroom door middel van een acculader op walstroom, via de zonnepanelen of via de dynamo tijdens het rijden.
Wil je zelf je eigen stroomverbruik uitrekenen? Dan raden we je aan onze energiebalans calculator uit te proberen. Zo weet je precies wat je verbruik is, ook geven we een accuadvies.
Op een 100Ah 12V lithiumaccu met C1 snelheid (dat hebben bovenstaande lithiumaccu’s) kun je een omvormer aansluiten met een vermogen van 1200W. Het bepalen van de omvormer doe je a.d.h.v. je gewenste verbruikers. Wil jij een koffiezetapparaat of zelfs inductie aansluiten dan is een grotere omvormer en dus ook een grotere lithium accu nodig.
4 reacties
Beste Bas,
Jullie artikelen zijn altijd zeer informatief! Binnenkort wordt mijn bus, een Sprinter L2H2 afgeleverd en dan kan ik aan de slag met ombouwen naar camper. Veel camperaars kiezen voor een huishoudaccu, maar ik overweeg een powerstation te kopen. Er kunnen rechtstreeks zonnepanelen aangesloten worden en de omvormer zit ingebouwd. Nadeel is dat er maar 2 12V aansluitingen op kunnen. Wat is jouw mening over een powerstation als stroombron? (bijvoorbeeld de Bluetti AC200PL)
Hoi Jannie,
Dat kan inderdaad een goede keuze zijn. Iedere camperaar wenst een andere inbouw. Lees ook even ons artikel over de powerstation dan weet je precies hoe wij erover denken en welke power stations wij interessant vinden. https://vrolijkopreis.nl/beste-draagbare-power-station-camper/
hello jullie! Wat een opluchting jullie gevonden te hebben! Ik ben op zoek….
naar een nieuw “huis”batterij voor m’n camper…deze heeft zonnepanelen en heeft volgend omschrijving: VARTA LFD90 12V 90Ah(c20) 77Ah (C5) RC174minCCA(EN)800A MCA1000A
volslagen latijn voor me!
Hebben jullie énig idee, als ik dit vragen mag, met welke Litium batterij ik deze kan vervangen….ik lees in m’n boekje van Challenger dat je altijd dezelfde batterij dient te gebruiken qua potentieel neem ik aan….Camper dateert van 2011 dus vermoedelijk dienen ook de omvormers gewisseld? Ik woon in Frankrijk en wou toch even ingelicht vooraleer hier iemand aan te spreken! U zou me een héél groot plezier doen! Héél erg bedankt voor jullie reactie! Succes met wat jullie doen!
Beste Lucas,
Het veranderen van een huishoudaccu van Loodzuur naar Lithium, kan enkel door eerst te controleren of de laders hier ook geschikt voor zijn. Een omvormer die van 12V 230V maakt hoeft niet per se veranderd te worden. Controleer het even in de handleiding van de fabrikant