Elektra schema camper 9: Alle Seizoenen

63 reacties

1. Hoi Bas en Bianca,

   Allereerst bedankt voor jullie website, helpt mij ook enorm. Ik ben nu in kaart aan het brengen wat ik allemaal nodig heb voor het elektrasysteem alleen nu valt mij op dat je in het schema een 60a stroomonderbreker gebruikt maar in het boodschappenlijstje deze niet verkrijgbaar is. Hoe los ik dit op? Waarschijnlijk gewoon een 60A zekering tussenplaatsen?

   Alvast bedankt voor het antwoord.

   Met vriendelijke groet,

   Chris Olierook

   Beantwoorden

   1. Beste Chris,

      De 60A stroomonderbreker is beschikbaar vanuit de boodschappenlijst. Even doorklikken en je kunt een 60A variant kiezen. Je mag de stroomonderbrekers zeker vervangen voor MIDI zekeringen.

      Succes!

      Bas

      Beantwoorden

2. Dag Bas!

   Super dankbaar voor jullie blog en mooie schema’s.
   Ik heb de handleiding gekocht voor schema 9 en ben volop bezig met die aan te passen naar ons eigen systeem gezien we enkele aanpassingen doen.
   Daarbij had ik 2 vragen:

   – we zouden 4x 120Wp zonnepanelen in serie leggen. Mag ik dezelfde kabeldiktes hier aanhouden?

   – We maken gebruik van de Victron Multiplus 200VA, en ik vroeg me of er dan ook iets moet veranderen aan de RCBO en MCB en bijhorende kabeldiktes. Of mag ik hier dezelfde amperage van 25A aanhouden? Ik las online dat Victron eigenlijk gewoon ook voor 16A kiest zoals na de CEE invoer.. Hier raak ik dus niet helemaal aan uit!

   Alvast hartelijk dank!

   Beantwoorden

   1. Beste Sander,

      Bij 4x120Wp, ligt eraan hoe je deze schakelt, [2 parallel 2 serie] of [4 serie]. Dan is het belangrijk om te controleren hoe hoog je voltage komt, dan weet je pas welke MPPT je kunt gebruiken. Normaal gesproken bij een totaal nominaal vermogen van 480Wp, zul je uitkomen op de MPPT 100 – 30 of 100 – 50. Vul even je panelen in in deze calculator en kies je schakeling, dan weet je welke mppt je kunt gebruiken.

      https://vrolijkopreis.nl/calculator-mppt-laadregelaar-camper-zonnepanelen/

      Je tweede vraag: voor de MP 2000VA kun je de RCBO en MCB hetzelfde houden je komt met de powerassist en omvormer vermogen niet boven de 25A uit.

      Beantwoorden

      1. Dankjewel voor je snelle respons, Bas.

         Ok dan houden we de automaten idem.

         We zouden de zonnepanelen 4x in serie schakelen en dan kwamen we op een laadregelaar MPPT 150/35 uit. Maar de kabels worden hierbij niet berekend.

         Beantwoorden

         1. Voor een 150/35 zouden we een 10mm² kabel van de MPPT out naar de busbars gebruiken. En een zekering van 40A ertussen bij de plus kabel.

            Beantwoorden

3. Hoi Bas,

   Als ik mij niet vergis is de doorschakelstroom van de Multiplus 1600 intern vastgesteld op 16A. Is de aardlekautomaat van 25A na de omvormer dan niet te groot? Ondanks de powerassist functie zou er in principe niet meer dan 16A uit de AC out uitgang moeten kunnen komen. In dat zijn beveiligd de aardlekautomaat de kabels voldoende, en zijn de installatie automaten overbodig. In het geval van een Multiplus 2000, met een doorschakelstroom van 32A, zou dit wel van toepassing zijn. Klopt mijn gedachtegang correct of zie ik iets over het hoofd? Ik hoor het graag. Alvast bedankt voor je antwoord!!

   Groetjes Lars

   Beantwoorden

   1. Beste Lars,

      De transfer switch (doorschakelstroom) is inderdaad vastgesteld op 16A. Waar jij heb gelezen dat de power assist dit niet verder kan aanvullen met 1280W uit de omvormer, daar ben ik heel benieuwd naar. Je komt dan op een totaal output stroom van 21,8A. Vandaar de aardlekautomaat van 25A. de kabeldikte van 4mm2 tussen de multiplus en de aardlekautomaat en installatieautomaten is daarom gekozen op 4mm2. De 16A installatie-automaten zijn vervolgens essentieel om de dunnere 2,5mm² bekabeling van de eindgroepen te beschermen.

      Beantwoorden

      1. Hoi Bas
         ,
         Ik heb hier ook onderzoek naar gedaan aan de hand van de victron site en voornamelijk amerikaanse/engelse youtube uitleg. Wat ik er uit begrijp is dat de multiplus 1600 intern is vastgesteld op 16a en er nooit meer A kan/mag uitkomen. De functie van de power assist is bedoeld wanneer je op een camping staat die bijv. 6a levert en je meer A gebruikt dit aangevuld wordt tot een max van 16a. Wanneer je op een camping staat die 16a levert dan mag de multiplus die extra 5a niet leveren omdat hij dit niet aankan. Als je dan de berekening zou maken 1300watt uitgaansvermogen/ 230 volt= 5,65a en dit optelt bij de 16a die die paal levert dan zit je rond die 21,8a maar naar mijn weten kan dit dus nooit boven de 16a uitkomen. Wat dan zou zeggen dat je aardlekautomaat max 16a mag zijn.

         corrigeer me als ik het fout heb maar dit haalde ik eruit.

         Beantwoorden

         1. Hoi Bart,

            Leuk dat je hier zo diep in duikt!

            Zoals wij het zien, slaat die 16A op de interne omschakelautomaat aan de ingang (de maximale walstroom). Het vermogen uit de omvormer (~5,6A) komt daar op de uitgang bij, wat samen uitkomt op ~21,6A. Dat de totale output begrensd zou zijn op 16A staat volgens mij nergens op de Victron website, maar stuur me gerust je bronnen door via info@vrolijkopreis.nl

            Daarbij is het sowieso verstandig om met meerdere groepen te werken die max 16A zijn. In combinatie met een 25A aardlekautomaat (30mA) is dit in beide scenario’s de veiligste opzet. Mocht er echt een 16A begrenzing op zitten, zou je hooguit die groepen kunnen weghalen en voor een 16A aardlek kiezen, maar met groepen werken blijft het veiligst.

            Beantwoorden

4. Bedankt, is heel duidelijk .
   Als je voor de DC/DC 12/12-50 lader gaat dan staat er dat je best de kabels vanaf de startaccu naar de Orion en naar het verdeelpunt naar 25mm² veranderd. Maar die passen niet in de orion.
   Enkel als je er een beetje koper weg knipt. Doe je dat dan best zo? Of toch maar voor de 16mm² gaan?

   Beantwoorden

   1. Hoi,

      Tot ±5 meter is 16mm² prima. Ga je langer, dan kom je rond 21mm² uit. In dat geval is 25mm² logisch, maar die past inderdaad niet in de Orion.

      Je kunt hem terugbrengen naar ±21mm² door wat draadjes weg te halen. Officieel kan ik dat niet adviseren, maar in de praktijk wordt dit wel gedaan (ik doe het zelf ook).

      Groet,
      Bas

      Beantwoorden

5. Dag Bas en Bianca!
   Ik ben dan toch voor dit schema gegaan. Echter heb ik nog een vraagje.
   Als je met de multiplus 2000 werkt moet je volgens dit schema veranderen naar een 2x12v lithium accu gaan omdat de maximale ontlading 100A per batterij is.
   Maar als die vervangen wordt door de Litime 12V 230Ah Plus Low-Temperature Protection.
   Zit ik dan ook goed? Deze heeft een ingebouwde bms van 200A.
   Alvast bedankt

   Beantwoorden

   1. Zeker! Het gaat om de max continu ontlading. Een MP 2000 heeft namelijk een continu vermogen van 1600W. Deel dit door 12V en je hebt de continu stroom van 133A. Neem dan ook je andere DC apparaten mee die je ook tegelijk wilt kunnen gebruiken en je hebt van je accu’s een max continu van 200A nodig. Zo is de berekening. Hopelijk duidelijk.

      Groetjes Bas

      Beantwoorden

6. Hoi Bas en Bianca,

   Ik heb een vraagje over de smart dongle en de MK3 interface. Zijn dezer echt nodig voor dit schema of is het alleen wel handig om te hebben?

   Leuke content en dankjewel.

   Groetjes,

   Cas

   Beantwoorden

   1. Beste Cas,

      De MK3 interface heb je nodig om de Multiplus in te stellen. Dit kan ook met de DIP switches onderin, maar die zijn wel beperkt en je kunt dus niet alle instellingen hiermee aanpassen.

      Met de Smart Dongle krijg je inzicht in je verbruik via de omvormer, handig om niet te veel vermogen te vragen van je multiplus, daarbij zet je hiermee de Multiplus op afstand AAN en UIT. Hier zou je eventueel ook een eenvoudige tuimelschakelaar voor kunnen kopen en op de remote aansluitingen verbinden. Dat is een goedkope en makkelijke manier om op afstand aan en uit te doen.

      Groetjes Bas

      Beantwoorden

7. Hoi Bas,

   Als ik met de draaddiktecalculator de benodigde draaddikte van de kabel tussen DC-DC-lader en huishoudaccu bereken, kom ik op 6 mm2, waarbij ik 360W/30A heb ingevuld, 1 meter en 2% spanningsverlies.
   Toch gebruik jij in het schema een dikte van 16mm2. Hoe zit dat?

   Beantwoorden

   1. Hoi Matthijs,

      Klopt, je berekening met de calculator is helemaal juist. Alleen houden wij het advies uit de handleiding van Victron Energy aan. Voor 1 meter adviseren zij 10 mm².

      Wij kiezen in het schema voor 16 mm² om extra marge te hebben: minder spanningsverlies, minder warmte en wat meer reserve voor piekbelasting of iets langere kabels in de praktijk.

      Technisch kan het dus dunner, maar wij kiezen liever voor zekerheid dan voor de minimale grens.

      Beantwoorden

8. Dag Bas en Bianca!

   Super hoe duidelijk en overzichtelijk jullie informatie is!

   Ik ben zelf electricien dus voor mij is het allemaal goed te volgen, al is het hele DC verhaal natuurlijk iets anders dan een ‘normale’ installatie, maar dat wijst zich vanzelf!

   Echter heb ik 1 vraag….ik zie in bijna alle schema’s dat de hoofdzekering van de accu naar de busbar (+) groter is dan de max ontlaadstroom van de accu’s. Is dit bewust ? Als je namelijk alle verbruikers optelt, is het theoretisch mogelijk dat de totale ontlaadstroom hoger is dan max van de accu.

   Zet vooral zo door, heel fijn allemaal!

   Grt Raymon

   Beantwoorden

   1. Beste Raymon,

      Het DC-wereldje is inderdaad net even anders.

      Een lithiumaccu heeft twee verschillende waarden: een continue stroom en een veel hogere piekstroom.

      Die hoge zekeringwaarde is nodig om korte pieken (bijvoorbeeld bij het opstarten van de zware omvormer in de Multiplus) op te vangen zonder dat de zekering direct doorbrandt.
      De BMS van de accu fungeert hierbij als de actieve beveiliging die de stroom afkapt als de waarden echt te gek worden. De zekering is er ook om te voorkomen dat de kabel doorbrandt. De kabeldikte is hierin dus altijd leidend voor de maximale waarde van je zekering, terwijl de BMS de accu beschermt tegen overbelasting. Vul de kabeldikte en afstand ook eens in, in onze zekeringwaarde berekenen calculator, dan zie je gelijk wat de max stroom van de kabel is. https://vrolijkopreis.nl/calculator-zekering-berekenen-voor-camper-elektra/

      Beantwoorden

      1. Hoi Bas,

         Bedankt voor je reactie. Duidelijk!! Ik heb al eea berekend met behulp van de calculator ter voorbereiding op de installatie. Ik ben een beetje aan het rond kijken momenteel voor het gedeelte van de accu naar de verdeling ed, ik vindt eerlijk gezegd een busbar persoonlijk iets minder ‘mooi’, dus ik zit te kijken naar een meervoudige accuklem. Hoe kijk jij hier tegen aan ? Ik zou dan een aantal kabels vanaf en accuklem, met elk een zekering naar de verbruikers willen brengen.

         Beantwoorden

         1. Hoi Raymon,

            Dit kan, maar er kleven wel een aantal nadelen aan ten opzichte van busbars.

            Een shunt is lastig te plaatsen omdat alle min-stroom via één punt moet lopen voor een goede meting. Ook wordt het overzicht minder en wordt storingen opsporen lastiger. Er zitten veel kabels op de plus pool, wat mechanisch voor belasting kan zorgen, dus goed vastzetten de kabels. Het systeem is bovendien slechter uitbreidbaar: bij een extra verbruiker zit je snel vol. Bij hogere stromen, bijvoorbeeld van een omvormer, is een stevige plus- en min-busbar van daaruit verdeeld veel netter en veiliger. Technisch kan het, maar busbars blijven de meest professionele oplossing.

            Hoop zo duidelijk.

            Beantwoorden

9. Hoi Bas,

   Ik tel in dit schema wel vijf aardpunten (exclusief dat van de startaccu). Heb je daarwerkelijk op 5 plekken in de but een kabel met het chassis verbonden, of lopen in werkelijkheid alle aardekabels naar één aardrail en heb je dus maar één enkel aardepunt dat met het chassis verbonden is?

   Beantwoorden

   1. Hoi Matthijs,

      Je gebruikt hier 1 aardpunt voor, behalve de startaccu die heeft al zijn aardpunt gekregen door de fabrikant. De 230V aardpunten lopen eerst naar de 230V aardrail voordat die naar het chassis aardpunt gaat. De andere DC aardpunten lopen direct naar het aardpunt.

      Beantwoorden

      1. Oh, waarom lopen de DC-aardes niet ook naar de aardrail? Als ze toch naar het zelfde aardpunt lopen en je hebt toch al een aardrail aangeschaft, dan is dat toch makkelijker?

         Beantwoorden

         1. Goede vraag en die horen we vaker.

            Het klopt dat de 230V-aarde en de 12V DC-min uiteindelijk vaak op hetzelfde chassis-aardpunt uitkomen. Toch worden ze bewust niet samen op één aardrail gezet. Dat heeft vooral te maken met duidelijkheid en veiligheid.

            Een aardrail is bedoeld voor 230V beschermingsaarde. Normaal gesproken loopt daar geen stroom overheen; hij is er alleen voor noodgevallen, zoals bij een fout of lek. De DC-min is iets heel anders: daar loopt continu stroom doorheen van je 12V-verbruikers.

            Als je die twee samen op één rail zet, kan er dus gewoon werkstroom over de aardrail gaan lopen. Dat maakt de installatie onduidelijk, lastiger bij storingen en potentieel onveilig bij onderhoud, omdat niemand verwacht dat er stroom op een aardrail staat.

            Beantwoorden

            1. Right. Je antwoord gaf me een ingang tot dieper onderzoek over aarding en het verschil tussen de beveiliging van het 12V- en die van het 120V-systeem.
               Ik geloof dat ik het nu helemaal begrijp. Bedankt!
               Ik ga verder naar het volgende onderdeel van mijn schema.

            2. Hoi Matthijs, goed om te horen. Je kunt ook dit artikel van ons lezen, dat gaat over aarding in de camper.
               https://vrolijkopreis.nl/aarde-camper-veilige-elektrische-aarding-camper/

            3. Hoi Bas,

               En valt de aarde van de omvormer (in mijn geval een Ective CSI 15) onder de 230V of 12V?
               Met andere woorden, zal ik die op de aardrail schakelen of niet?

            4. Hoi Matthijs,

               De aardaansluiting op de Ective CSI is een 230V-aardpunt. Je moet deze verbinden met de aardrail of direct het chassis van je bus. Voor een CSI 15 is 6mm² kabel voldoende hier. Ga je groter dan zou ik naar een 10mm² kabel gaan.

10. Ha Bas,
    Wat een geweldige schema’s hebben jullie toch en goed te volgen ook!
    Ik ben bezig met jullie stroomschema 9 en dingen aan te schaffen.
    De linkjes van de MEGA zekering houder naar AMAZON + bijbehorende zekeringen scheppen wat verwarring.
    In de link is het een set van 2 voor 35-750A met een max van 32V DC

    Ik heb een Multiplus 12/2000/80-32. Volgens het schema zou ik een 300A en een 350A Megazekering nodig hebben met allebei een zekeringhouder.

    In de link zie ik dat ik voor een andere maat (de 350A) via een nieuwe link kan aanklikken, maar dan kom ik uit op zekeringen die geschikt zijn voor 72V DC systemen.

    Kan ik deze dan wel gebruiken? Hoe werkt het? I’ m Lost!
    Alvast dank voor het meedenken.

    Groet, Esmier

    Beantwoorden

    1. Hoi Esmier,

       Geen zorgen, komt goed.

       Als je voor de Multiplus 2000 wilt gaan kun je het volgende gebruiken voor de zekeringen en kabeldikte:

       Voor de hoofdzekering raad ik je deze 400A T Class zekering aan. In het schema staat 350A, maar de kabel kan makkelijk tot 400A. Deze T class zekering is net wat veiliger dan een een normale DC zekering, vanwege de lage interne weerstand van de lithiumaccu. https://amzn.to/481Uzsu

       Voor de zekering naar de multiplus dus de 300A ANL (of Mega) Als je deze neemt dan heb je de zekering houder en 300A zekering in 1
       https://amzn.to/4498ADt

       Voor de kabel van huishoudaccu naar de busbar, als je die onder de 1 meter weet te houden, dan mag die kabel 70mm² zijn, alles boven de 1 meter moet je naar 95mm²
       95mm² is namelijk best een dikke kabel en moeilijk te hanteren.

       Als je nog vragen hebt stuur ze gerust!

       Beantwoorden

11. Dag Bas,
    Jullie website en filmpjes helpen me enorm bij het maken van mijn buscamper. Stel je zou voor dit schema 9 de acuu vergroten naar een exemplaar van 300Ah, veranderen de kabeldiktes van/naar de accu?
    De kabeldikte berekenen voor 12V verbruikers lukt mij goed, maar tussen de onderdelen in de elektrakast kom ik nog niet helemaal uit.
    Dank alvast!

    Beantwoorden

    1. Hoi Aron,

       Super om te horen! Ja je kunt prima de accu vergroten. De apparaten en kabels bepalen uiteindelijk de zekeringwaarde. Daar heeft de capaciteit van de accu niet iets mee te maken. Als je naar 300Ah lithium gaat dan zou ik je wel aanraden de hoofdzekering van 250A te vervangen voor een Class T zekering. Deze: https://amzn.to/47FIUPM Dit is een 300A, maar dat past ook prima in dit schema. De hoofdzekering zou een 250A of 300A moeten zijn. Een class T zekering wordt belangrijker naarmate het vermogen van de lithiumaccu groter wordt. Dus vanaf 200 a 250Ah en bij parallel geschakelde accu’s gebruiken we class t.

       Beantwoorden

       1. Super bedankt Bas! Hier kan ik verder mee aan de slag.

          Beantwoorden

12. Hoi Bas
    Mooi schema! We zijn hem lekker aan het kopiëren. Ik vroeg me alleen af in welk gat van de DC/DC lader ik de zwarte kabel steek. Ik heb daar een input-min en een output-min.
    Hartelijk bedankt!

    Beantwoorden

    1. Hoi Josh, Super om te horen! Zo te lezen heb je dan de geisoleerde versie, dat is geen probleem. De minkabel vanaf de startaccu gaat in dit geval in de DC DC input. En de minkabel naar de huishoudaccu gaat in de DC DC output. Net zoals bij schema 8. Je verdeelpunt (die in het schema onder de startaccu zit) die vervalt dus bij je. Kijk maar even bij schema 8 dan zie je precies hoe het zit.

       Beantwoorden

13. Hallo Bas en Bianca.

    ik ben van plan om schema 9 te gaan gebruiken. ik heb een vraag over de acculader, omvormer en de laadregelaar. Maken deze veel lawaai als ze de accu aan het opladen zijn? ik vraag dit omdat men vaak de componenten onder het bed zitten en het lijkt mij dan niet wenselijk dat er in de nacht of vroege morgen als de zon begint te schijnen een vervelende brom van de acculader of dat de ventilator aanspringt van de omvormer of laadregelaar. ik hoorde namelijk in jullie youtube filmpje (Fouten oplossen van onze derde zelfbouw camper) dat jullie gemaakt hebben de ventilator hoort van de omvormer van de zonnepanelen. hoe storend kan dit zijn en dan vooral in de nacht?

    Beantwoorden

    1. Hoi Ron,

       Goede vraag. De zonnepaneellaadregelaar maakt helemaal geen geluid, deze heeft ook geen ingebouwde ventilator. De Multiplus (acculader/omvormer) kan wel geluid maken, deze heeft een ingebouwde ventilator. Deze maakt alleen geluid bij hoge stromen, dus als je een grote 230V apparaat aansluit dan zal de ventilator gaan blazen, maar s nachts zul je dit waarschijnlijk niet doen.

       Wanneer aangesloten op walstroom zal de acculader in werking treden en ook dan zal de ventilator op een gegeven moment gaan blazen om de onderdelen te koelen. Je kunt de Multiplus aan en uitschakelen met de VE Bus dongle of handmatig, ook kun je de laadstroom naar beneden afstellen, zodat de onderdelen minder verhit raken en de ventilator dus niet hoeft aan te schieten.

       Beantwoorden

14. Super bedankt weer voor deze uitgebreide info! Ik vroeg mij af waarom je twee aparte zekeringshouders gebruikt. In principe is er genoeg ruimte op de zekeringshouder na de 12v stabilisator toch? Of kan die stabilisator niet alle apparaten aan?

    Beantwoorden

    1. Hoi Jan,

       De spanningstablisator is er in de variant 5A, 10A en 20A. Je kunt dus niet meer apparaten aansluiten dan deze maximale stroom. Vandaar de tweede zekeringhouder.

       Beantwoorden

       1. Ik zie het inderdaad, goed punt… Zou je in plaats van twee zekeringhouders ook gewoon gewoon na de zekeringhouder richting de maxxfan de stabilisator kunnen zetten? LED lampjes lijken me iets minder gevoelig, MaxxFan lees ik inderdaad wel veel over. Heb namelijk geen ruimte om nog een zekeringhouders te plaatsen… Dank!

          Beantwoorden

          1. Ja dat kan zeker. Led lampjes zijn wel ook gevoelig voor spanningsverschillen, maar in onze eerdere bouwen hebben we dit ook niet geplaatst en dat is altijd goed gegaan. Er wordt gezegd dat de levensduur wel achteruit gaat.

             Beantwoorden

15. hoi Bas,

    zal nogmaals een bakkie koffie doneren! heb erg veel aan de elektra schema’s!
    wij installeren schema 9 zowat helemaal in onze camper.
    had alleen 1 vraagje!
    is het echt noodzakelijk om 70 mm kabel te gebruiken als je de 1600 omvormer gebruikt? die maat is bijna niet te verwerken eigenlijk merk ik…

    Beantwoorden

    1. Hoi Philip, dankjewel 🙂

       Als je de kabelengte van de huishoudaccu naar de busbar onder 1M kunt houden en de lengte naar de Multiplus 12 1600VA ook. Dan kun je de 70mm2 van de huishoudaccu naar de busbar naar 50mm2 doen. Alle kabeldiktes in het schema zijn met een flinke veilige marge naar boven afgerond. Maar als je dit aan houdt zit je gewoon goed.

       Beantwoorden

16. Hoi Bas en Bianca!

    Weer een super overzichtelijk schema, bedankt daarvoor!

    Ik zou zelf ook graag een elektrische boiler willen toevoegen aan mijn systeem. Is het piekvermogen van de boiler hoger dan 600W? Of is dit gewoon hetzelfde als zijn normale werkingsvermogen (600W) omdat het water geleidelijk wordt verwarmd? Zoals ik het nu begrijp, is dit laatste het geval. Dan zou ik ook een 800W Multiplus kunnen installeren, mits ik deze apart gebruik. Of raden jullie dan toch een grotere Multiplus aan voor het ‘eventuele’ piekvermogen?

    Alvast bedankt en nog veel plezier in de dolomieten!

    Groetjes Lars

    Beantwoorden

    1. Hoi Lars,

       Dankjewel en graag gedaan! 🙂

       Wij hebben ook een 600W boiler in onze camper. De Victron Multiplus 800VA kan een continu vermogen leveren van 700W bij een omgevingstemperatuur van 25°C. Bij 40°C zakt dit vermogen naar 650W, dus houd daar rekening mee.

       Een elektrische boiler heeft geen motor, dus hij heeft ook geen hoge aanloopstroom. De 600W is in dit geval echt het piekvermogen en verbruik.

       Beantwoorden

17. heey bas,

    ik zou dit schema gaan gebruiken voor mijn camper, met enkel 1 aanpassing.

    we gaan 3 zonnepanelen van 150w gebruiken, is de kabeldikte voor van de omvormer naar de zonnepanelen te gaan van 4mm2 nog voldoende?

    alvast bedankt voor alle info op Julie website

    groeten mathieu

    Beantwoorden

    1. Hoi Mathieu,

       Zeker 3x 150Wp in serie verhoogt de spanning, dus dan mag de kabel dun blijven. 4mm² voor de zonnepaneelkabels is dus prima.

       Voor het deel vanaf de MPPT naar de busbar kun je naar 10mm² gaan ipv 6mm². Deze kabellengte zou ik op max 2 meter houden, het liefst lager richting de 1 of 0.5M om spanningsverlies laag te houden.

       Beantwoorden

18. Hallo Bas,
    Het is uiteindelijk toch de multiplus geworden omdat die powerassist heeft.
    Ik heb nog wel een vraagje over de Dongle.
    Is deze te vervangen of te combineren met het Victron Energy 200/200 ampère Digital Multi Control Panel GX?
    Bvd

    Beantwoorden

    1. Hoi Jos, ja dat zou mogelijk moeten zijn. Het zou wel kunnen zijn dat het aan/uit schakelen via de smart dongle een conflict geeft met de DMC. Als de DMC namelijk op aan staat en je gaat dan ook schakelen via de smart dongle, dan kan dat weleens niet werken. Controleer ook even de DIP switch settings in de handleiding. Als je de Dongle puur gebruikt voor monitoring van je Multiplus dan zou dat prima moeten kunnen.

       O en check even welk model je hebt en hoeveel UTP RJ45 aansluitingen je hebt.

       Beantwoorden

19. Hallo Bas en Bianca,
    Geweldig dat jullie zo veel verschillende mogelijkheden hebben uitgewerkt tot overzichtelijke schema’s.
    Ik ben me momenteel aan het verdiepen in de elektra. Zouden jullie kunnen meedenken met onderstaande vraag.
    Wat ik al heb is een is een 12V 230ah LiTime Cryoprotectie accu en 2 zonnepanelen van 170 Watt ieder, met de Victron Energy Smart Solar MPPT 100/30.
    Ik wil schema 9 gaan gebruiken zonder draagbare zonnepanelen.
    Nu schrijven jullie bij schema 8 dat je i.p.v. de Victron Multiplus ook een Ective CSI kunt gebruiken.
    Nu zou ik de in 9 genoemde Victron Multiplus 12/1200 met bedieningspaneel willen vervangen door de Ective CSI 20 met bedieningspaneel. (in kosten zelfs minder)
    Als ik de draaddiktes en zekeringen van de Multiplus 2000 hanteer, is dit dan een goede keus of zitten hier nadelen aan.
    Bvd

    Beantwoorden

    1. Hoi Jos,

       Dankjewel!

       De minimale accucapaciteit voor de CSI 20 is 180Ah lithium, dus met de 230Ah die je nu hebt zit je goed. (volgens handleiding Ective)
       De MPPT 100/30 voor de zonnepanelen van 170W ieder, op eerste oog ook goed. Het nominaal vermogen overschrijdt niet het max vermogen van de MPPT. Wel goed om even te kijken of de spanning ook niet overschrijdt. Bij de 100/30 is de max spanning 100V

       De Ective CSI 20 zou je kunnen plaatsen in dit schema:
       kabeldikte van busbar naar CSI20: 2x 25mm² max 1M of 2x 35mm² max 1.5M
       kabeldikte van huishoudaccu naar busbar: 70mm² als kabellengte van busbar naar CSI 2x25mm² is, als dit 2x35mm² is dan 90mm²
       zekering van busbar naar CSI20: 2x 300A
       zekering van huishoudaccu naar busbar: 350A
       aardekabel busbar 50mm²

       Ook zou ik de aardlekautomaat van 25A naar 16A na de CSI veranderen, omdat de CSI geen powerassist heeft.

       Beantwoorden

20. Hi Bas!
    Een vraagje gerelateerd aan alle elektraschema’s die je ter beschikking stelt:
    plus kant van de Orion Tr Smart, Multiplus en MPPT zijn allemaal met elkaar verbonden. Wanneer nu bv de walstroom de batterij oplaadt, zet deze spanning op de uitgangen van de Orion en de MPPT. In hoeverre zijn deze laatste 2 daartegen beveiligd?
    Groeten uit België!
    laat de koffie smaken 😉

    Beantwoorden

    1. Hi!

       Goede vraag. Het klopt dat de pluskanten van de Orion, Multiplus en MPPT allemaal met elkaar verbonden zijn via de accu. Dat is ook precies hoe het systeem hoort te werken.

       Wanneer je via de walstroom laadt (via de Multiplus), zal de accuspanning ook zichtbaar zijn op de uitgangen van de Orion en de MPPT. Dat is geen probleem: zowel de Orion TR Smart als de Victron MPPT’s zijn hier gewoon tegen bestand. Ze zijn ontworpen om in een systeem te werken waar meerdere laadbronnen actief kunnen zijn en zullen zich netjes ‘stilhouden’ als hun ingangsspanning lager is dan de accuspanning.

       Groetjes terug uit Nederland!
       Bas

       Beantwoorden

21. Hoi Bas,

    Wat fantastisch al deze schema’s dit helpt enorm om goede keuzes te maken.

    Ik vraag mij af wat de reden is om tussen de huishoudaccu en de omvormer gebruik te maken van megazekeringhouders en geen stroomonderbrekers?

    Beantwoorden

    1. Hoi Peter, goede vraag! Stroomonderbrekers worden vaak niet aangeraden voor apparaten die hoge stromen trekken, zoals omvormers. Ze kunnen minder betrouwbaar uitschakelen bij piekbelastingen en worden ook warm door de interne weerstand, vooral bij hoge stromen. Daarom wordt meestal een mega- of ANL-zekering gebruikt. Deze zijn ontworpen om grote stromen veilig te onderbreken en ontwikkelen minder warmte in zware delen van het circuit.

       Beantwoorden

22. Hoi Bas en Bianca,

    Wat ontzettend goede info op jullie site! Ik heb met plezier een donatie gedaan 😉

    Mag ik nog een vraag stellen? Je kan de Victron ‘smart’ apparaten via de Victron app uitlezen en instellen. Maar kan je de omvormer er dan niet mee aa/uit zetten? Is de Victron Energy VE.Bus Smart Dongle (Bluetooth) echt nodig?

    Beantwoorden

    1. Hoi Andries,

       Superfijn dankjewel!

       De Victron Multiplus heeft een aan/uit schakelaar op het apparaat zitten, dus als je makkelijke toegang hebt dan hoef je geen VE Bus Smart dongle te gebruiken. Maar meestal wordt de Multiplus op een plek geplaatst waar toegang toch wat handelingen vereist. Met de Dongle kun je de Multiplus op afstand aan en uit zetten. Daarbij geeft de Dongle je inzicht in het vermogen dat de Multiplus levert, dus wanneer je grote apparaten erop aangesloten hebt kan het fijn zijn te weten of er nog een apparaat bij kan of niet.

       Beantwoorden

23. Hoi Bas en Bianca!

    Wat een geweldige content geven jullie! Ik heb er veel aan!
    Maar ik vroeg me af of jullie konden helpen met iets. Ik ben nieuw in de camper bouw, en ik wil volgend jaar april naar schotland reizen met mn camper. Maar ik wil er mijn bedrijf van maken, een mobiele koffie bus om op remote en afgelegen locaties koffie te verkopen aan wandelaars.
    Ik ben hierdoor volledig off-grid, en ik heb een koffiezetapparaat van 3300 Watt te laten werken. Ik ben al ontzettend lang bezig om uit te zoeken hoeveel Kw en Ah ik nodig heb, en dus welke combinatie van lithium batterijen, zonnepanelen, omvormers en aggregaten ik nodig heb, maar ik kom er niet uit.
    Ik hoop ontzettend dat jullie mij een beetje kunnen adviseren of helpen!

    Bij voorbaat dank!

    Met vriendelijke groet,
    Daphne Scheltens

    Beantwoorden

    1. Hoi Daphne,

       Dank je wel! En interessante opstelling.

       Allereerst is het aan te raden aan om te kiezen voor een 24V huishoudaccu (of twee 12V accu’s in serie). Bij hogere 230V vermogens helpt dit spanningsverlies en andere problemen te voorkomen.

       Elektraschema 7 op onze site is een 24V systeem tot ca. 2000W en kan aangepast worden. Kijk ook even naar de omvormer calculator:
       https://vrolijkopreis.nl/calculator-omvormer-vermogen-kiezen/

       Wil je een volledig elektraschema op maat met boodschappenlijst en uitleg? Dat kun je aanvragen via de Diensten-pagina.

       Daarbij is het wellicht handig om een vermogensmeter aan te sluiten op je koffiezetapparaat, zo kun je de piekstroom zien, maar ook het verbruikte vermogen op een dag. Dit kun je meenemen in je berekening. Dit is zo een meter https://amzn.to/46fTtpS

       Beantwoorden

24. Dag Bas, bedankt voor dit schema. Ik heb echter één vraag. Je hebt twee links geplaatst naar een aardlekschakelaar; 16A en 25A. De link naar die van 25A leidt naar dezelfde van 16A.
    Ik vraag me alleen af waarom je 25A zou gebruiken. In je woning gebruik je ook geen grotere zekeringen? 16A is toch 3600W?
    Zou je dit willen toelichten?

    Beantwoorden

    1. Een hele goede vraag! En daar is zeker een rede voor.

       De stroom geleverd door een camping, dus via de walstroom is meestal 6A of 10A. Dit betekent dus 10A x 230V = 2300W. Maar als je de CEE aansluit thuis of ergens anders dan kan er zelfs 16A binnenkomen, dus max 16×230 =3680W
       Een unieke eigenschap van de Victron Multiplus is dat deze een powerassist heeft, dit betekent kortgezegd dat het vermogen van de Walstroom en de omvormer gecombineerd kunnen worden voor een nog hogere output. De Multiplus in dit schema kan maximaal 1200W (eigenlijk iets minder) leveren. Dus 3680 + 1200 = 4880W. Wanneer we dit delen door 230V komen we op 21,2A uit. Vandaar een aardlekautomaat van 25A

       Hopelijk zo duidelijk

       Beantwoorden