Elektra schema camper 4: Victron

Dit elektraschema is ontwikkeld met een sterke focus op onderdelen van Victron Energy. Victron is marktleider op het gebied van elektrische systemen voor campers, caravans, boten en andere mobiele toepassingen. Met de hoogwaardige onderdelen van Victron ben je verzekerd van een betrouwbaar en stabiel energiesysteem.

De capaciteit van de huishoudaccu, MultiPlus, zonnepanelen en het laden via de dynamo is eenvoudig aan te passen. Het volledige elektrasysteem is overzichtelijk te monitoren en te bedienen via de GX Touch in combinatie met de Cerbo GX. Alle onderdelen in dit schema zijn smart, waardoor ze eenvoudig te koppelen zijn aan je telefoon via de gratis VictronConnect app.

Dit elektraschema is geschikt voor vrijwel iedere camper, ongeacht de milieu klasse. De Victron Orion XS 50A Smart zorgt ervoor dat de huishoudaccu tijdens het rijden efficiënt wordt opgeladen. Dankzij de universele werking is dit systeem toepasbaar in zowel oudere campers als moderne Euro 5 en Euro 6 voertuigen.

De huishoudaccu

In dit schema kun je kiezen tussen Victron Energy lithiumaccu’s en LiTime lithiumaccu’s met Victron-link.

Zowel in het schema als in de onderdelenlijst is standaard een Victron lithium huishoudaccu opgenomen. De 100Ah-uitvoering vormt hierbij de basis. Heb je meer capaciteit nodig, dan kun je eenvoudig opschalen naar bijvoorbeeld een 200Ah-variant. De kabeldiktes en zekeringen blijven daarbij ongewijzigd, wat het uitbreiden eenvoudig maakt.

Onder het schema vind je een link naar de uitvoering met LiTime Victron-link lithiumaccu’s (100Ah). LiTime biedt kwalitatieve lithiumaccu’s tegen een aantrekkelijkere prijs. Deze accu’s zijn voorzien van een VE.Can-aansluiting, waarmee ze direct communiceren met de Victron Cerbo GX. Deze koppeling is specifiek ontwikkeld voor integratie met Victron-systemen.

Daarnaast beschikken de LiTime accu’s over een interne BMS, waardoor een externe BMS niet nodig is. Ook komt de smartshunt te vervallen, wat zorgt voor lagere kosten en minder bekabeling. Verder zijn de accu’s uitgerust met LTCP (Low Temperature Charge Protection), waardoor het laden automatisch wordt uitgeschakeld bij temperaturen onder het vriespunt.

Tot slot is de capaciteit eenvoudig uit te breiden door meerdere accu’s parallel te schakelen, bijvoorbeeld twee 100Ah-accu’s voor een totale capaciteit van 200Ah.

Alle laadmogelijkheden en verbruikers

Dit elektraschema beschikt over alle laadmogelijkheden, net als een aantal van onze andere schema’s. In deze uitvoering ligt de focus volledig op producten van Victron Energy. Dat betekent dat de totale kosten van het elektrasysteem hoger liggen, maar daar staat een zeer hoge kwaliteit, betrouwbaarheid en uitgebreide monitoring tegenover.

Dynamo

De Victron Orion XS 50A Smart zorgt ervoor dat de huishoudaccu tijdens het rijden wordt opgeladen. Deze laadbooster is geschikt voor alle voertuigen, inclusief campers met Euro 5- en Euro 6-motoren.

In dit schema is bewust gekozen voor de 50A-uitvoering in plaats van de kleinere 30A- of 18A-variant. Deze kleinere modellen beschikken namelijk niet over een VE.Direct-aansluiting, waardoor ze niet direct uitgelezen kunnen worden door de Victron Cerbo GX. Hoewel monitoring met deze modellen wel mogelijk is, heb je hiervoor een extra shunt nodig. Dit brengt extra kosten en complexiteit met zich mee. Daarom is de 50A-variant in de praktijk vaak de betere keuze. Bovendien kun je deze eenvoudig begrenzen (instellen op een lagere laadstroom), zodat hij ook geschikt is voor dynamo’s met een lager vermogen.

Voor de bekabeling is in dit schema uitgegaan van 16 mm². Bij deze kabeldikte geldt een maximale kabellengte van 5 meter. Heb je een langere kabel nodig, dan is het verstandig om over te stappen op 25 mm² om spanningsverlies te beperken. Houd er wel rekening mee dat het aansluiten van 25 mm² kabel op de terminals lastiger is vanwege de beperkte ruimte.

Zonnepanelen

In dit schema vind je 2 Victron BlueSolar zonnepanelen van 150Wp in serie geschakeld met een Victron bluetooth laadregelaar 100 | 20. De verwachtte stroomopbrengst in de zomer in midden Europa bedraagt maar liefst 66Ah per dag. Deze panelen zijn in serie geschakeld, omdat zo de spanning verdubbeld, wat spanningsverlies tegengaat en er eerder een spanning bereikt wordt waarmee de accu’s opgeladen kunnen worden.

Andere zonnepanelen

Je kunt in dit systeem ook andere zonnepanelen plaatsen. Let wel op dat wanneer je het zonnepaneel systeem verkleint je ook minder opbrengst hebt. De motor wat vaker laten draaien of een bezoek aan de camping walstroom kan hierin ook een oplossing zijn.

Hieronder vind je andere zonnepaneel mogelijkheden met bijbehorende aanpassingen:

• 2 keer 100Wp zonnepaneel (in serie): Victron MPPT 75-15, zekering 20A
• 3 keer 100Wp zonnepaneel (in serie): Victron MPPT 100-20, zekering 25A
• 4 keer 100Wp zonnepaneel (in serie): Victron MPPT 100-30, zekering 40A, kabel MPPT tot busbar 10mm²
• 3 keer 150Wp zonnepaneel (in serie): Victron MPPT 100-30, zekering 40A, kabel MPPT tot busbar 10mm²

Walstroom/acculader/230V verbruikers

De Victron Multiplus 12 1200 omvormer/lader/omschakelautomaat voorziet de camper van 230 volt via de huishoudaccu’s wanneer niet aangesloten aan walstroom. Wanneer de camper wel aangesloten staat op walstroom wordt de huishoudaccu opgeladen en de omschakelautomaat zorgt ervoor dat de 230 volt stopcontacten gebruikt kunnen worden via de elektriciteit van de walstroom. Daarbij heeft de Multiplus een unieke eigenschap, de Powerassist. Deze functie kan de stroom van walstroom of generator en omvormer combineren, zodat de te vaak lage stroom geleverd door de camping toch gebruikt kan worden in combinatie met de huishoudaccu.

Met de Multiplus 12 1200 kun je 230V apparaten aansluiten tot een vermogen van 1200VA (960W) en een kortdurend piekvermogen van 2400W. Dit betekent dat een elektraboiler van 600W en een magnetron van 800W prima afzonderlijk gebruikt kunnen worden.

Het aan/uit schakelen van de Multiplus gebeurd m.b.v. de Cerbo en GX Touch of via de 3W schakelaar.

De Multiplus veranderen

Als de Multiplus die we nu geselecteerd hebben te klein is voor jouw, dan kun je deze vergroten. Zo kun je met een grotere omvormer bijvoorbeeld een koffiezetapparaat, waterkoker, aansluiten. Zolang je het maximale vermogen met dit 230V apparaat niet overschrijdt.

De maximale ontlaadkracht C1 van de huishoudaccu is 100A, dit betekent dat je (100A keer 12V) 1200W maximaal tegelijk mag onttrekken. Je DC apparaten onttrekken ook een vermogen dus we raden maximaal een omvormer van 1000W aan in dit systeem. Als je deze aanpassing wilt doen, veranderen er ook een aantal andere onderdelen, die we hieronder opsommen.

• Multiplus 1600
  • kabeldikte van busbar naar Multiplus: 50mm² 1.5M
  • kabeldikte van huishoudaccu naar busbar: 50mm² tot 1M, 70mm² voor 1M tot 3M
  • zekering van busbar naar Multiplus: 250A
  • zekering van huishoudaccu naar busbar: 300A
  • aardekabel Multiplus 35mm²
  • aardekabel busbar 50mm²

• Multiplus 2000
  • kabeldikte van busbar naar Multiplus: 70mm² 1.5M
  • kabeldikte van huishoudaccu naar busbar: 70mm² tot 1M – 95mm² voor 1M tot 3M
  • zekering van busbar naar Multiplus: 300A
  • zekering van huishoudaccu naar busbar: 350A
  • aardekabel Multiplus 50mm²
  • aardekabel busbar 50mm²

Als je de huidige Multiplus in het schema verhoogt, zul je ook de nu geselecteerde 100Ah Victron lithiumaccu moeten aanpassen. Dit moet namelijk naar 2x 12V 100Ah, parallel geschakeld. De reden hiervoor is dat de 100Ah lithiumaccu een maximale ontlading heeft van 100A. Wanneer je dus twee keer 100Ah parallel schakelt, vergroot je de maximale ontlading naar 200A. Dit is nodig zodat de Multiplus en je andere DC-apparaten vlekkeloos kunnen werken.

Zoals je kunt zien worden de kabeldiktes vanaf een 2000VA omvormer erg dik. Wil je nog een grotere omvormer? Dan raden we elektraschema 7: 24V aan.

De aardlekautomaten en installatieautomaten

Een veilige 230V-installatie in de camper is van cruciaal belang. Daarom vind je in dit schema op twee plekken aardlekautomaten en daarnaast ook installatieautomaten.

Een aardlekautomaat combineert een aardlekschakelaar en een installatieautomaat in één apparaat. Hiermee ben je beschermd tegen lekstroom, kortsluiting en overbelasting.
De installatieautomaten beschermen tegen kortsluiting en overbelasting van de aangesloten groepen.

Vlak na de binnenkomende stroom bij de CEE-invoerdoos zit een aardlekautomaat. Dit is verplicht volgens de NEN1010 en zorgt ervoor dat de volledige installatie direct beveiligd is zodra je de camper op walstroom aansluit.

Direct na de Victron MultiPlus zit een tweede aardlekautomaat. Deze kan een hogere stroom verwerken, omdat de MultiPlus dankzij PowerAssist tijdelijk extra vermogen kan leveren.

Na deze aardlekautomaat volgen twee installatieautomaten. De fase en nul vanaf de aardlekautomaat kun je splitsen met een 3-polige WAGO-klem, waarna beide installatieautomaten worden gevoed. Deze installatieautomaten kun je zien als twee afzonderlijke 230V-groepen, elk met een maximale stroom van 16A.

De maximale output van de MultiPlus blijft uiteraard leidend, maar met deze installatieautomaten voorkom je dat er te veel stroom door de kabels of stopcontacten kan lopen.

Victron Lynx Distributor

In dit elektraschema vind je de Victron Lynx Distributor in plaats van busbars die je in onze andere schema’s tegenkomt. Simpel gezegd is een Lynx Distributor een geavanceerde busbar voor je min en plus aansluitingen. Deze kan tot wel 1000 ampère aan stroom doorvoeren en de zekeringen worden gemonitord.

Op de Lynx Distributor kun je direct de hoofdschakelaar en de SmartShunt aansluiten. Zo blijft het systeem compact en overzichtelijk. Om het systeem betaalbaar te houden hebben we niet gekozen voor de Lynx Smart BMS maar voor de externe VE BUS BMS. Deze externe BMS scheelt behoorlijk in prijs en is ruim voldoende voor een elektrasysteem in een camper.

Wil je dat de led lampjes in de Distributor werken dan moet je een Lynx Led Adapter aansluiten in de Distributor. Hiermee werken alle lampjes en kun je de vier mega zekeringen monitoren.

Overzicht Elektra schema 4:

• 12 volt elektra systeem
• Zonnepanelen: Victron MPPT Smart Solar
• Dynamo: Victron Orion Tr-Smart DC DC charger
• Walstroom: Victron Multiplus
• Omvormer: Victron Mulitiplus
• Huishoudaccu: Victron Lithium

Benieuwd hoe Elektraschema 4 eruitziet met LiTime lithiumaccu’s en Victron Link? Bekijk hier elektraschema 4 Victron met LiTime lithium.

Elektraschema onderdelenlijst

---

Lynx Led Adapter

Als je graag wilt dat de Leds in de Lynx Distribitor werken, dan heb je een Lynx Led Adapter nodig. De leds werken niet omdat er geen voeding is vanuit de Lynx BMS, we hebben namelijk gekozen voor een goedkopere optie, de Victron externe BMS.

De led adapter is geen Victron kabel en moet zelf gemaakt worden. Dit doe je met behulp van onderstaande onderdelen. Waarvan de RJ10 kabel, de gele (1) draad op de plus van de spanningsomvormer wordt aangesloten en de zwarte (4) draad op de min. Vervolgens sluit je de omvormer aan op de plus en min van de distributor.

• Spanningsomvormer 8-40V naar 5V
• Ringkabelogen M8 1mm²
• RJ10 kabel (geleverd met Lynx Distributor)

Dit is geen vereiste om het systeem te laten werken. Ook zonder deze kabel werkt het systeem, alleen de monitoring van de megazekeringen zullen niet werken.

Instellingen

De installatie van dit systeem verzorg je zelf, maar we willen graag een paar tips meegeven waar je in ieder geval op moet letten als je dit systeem gaat installeren. Uiteraard raden we je aan van elk onderdeel de Victron handleiding te lezen en te volgen.

1. De Orion XS kan alleen ingesteld worden als de remote kabel is losgekoppeld.
2. De 3W switch van de Multiplus werkt alleen als DIP1 op aan staat, zie ook de Multiplus handleiding DIP instelling §5.4.1

Update

Schema 4 heeft op 14-3-2026 een update gekregen, waarbij de installatieautomaten na de tweede aardlekautomaat (RCBO) zijn toegevoegd. Verder is het schema exact hetzelfde gebleven. Deze installatieautomaten zorgen voor extra veiligheid en zo kun je niet per ongeluk meer dan 16A stroom vragen.

Als je graag de oude schema’s wilt zien:

• Victron schema 4
• Victron schema 4 met LiTime accu’s

Meer informatie en kopje koffie

Voor een complete handleiding over het aanleggen van de elektra in je camper, inclusief de aansluitingen voor zonnepanelen, dynamo, walstroom en de elektrakast, verwijzen we je naar ons hoofdartikel: Camper elektra aanleggen in 6 stappen. Hier vind je een gedetailleerd stappenplan en een overzicht van de benodigde schema’s. Heb je specifieke vragen over het aanpassen van onderdelen, zoals een omvormer of lader, dan kun je die hieronder stellen.

Disclaimer

Hoewel onze camperschema’s zorgvuldig zijn samengesteld, zijn wij niet aansprakelijk voor schade of gevaarlijke situaties die voortvloeien uit het gebruik, onjuiste toepassing of installatie. De gebruiker is zelf verantwoordelijk voor de correcte uitvoering en installatie van elektrische systemen. Raadpleeg voor meer informatie onze algemene voorwaarden.