Zonnepanelen op je Camper Installeren: Berekenen en Aansluiten

Wil je zonnepanelen op de camper installeren? Dat is een goed idee, zo maak je jouw camper onafhankelijk van de stroom van een camping. Daarbij is het installeren van zonnepanelen op de camper prima zelf te doen. Er zijn wel een aantal punten waar je goed op moet letten. In dit artikel laten we je dan ook precies zien hoe je dit zelf kunt doen.

We beginnen met het berekenen van een zonnepaneel bij jouw eigen dagelijkse stroomverbruik. Vervolgens laten we zien met een zonnepaneelschema hoe deze aangesloten moet worden en als laatst hoe het paneel op het dak gemonteerd kan worden.

1. Werking: zonnepanelen op de camper

Zonnepanelen op de camper wekken elektriciteit op door een positieve en negatieve geleiding die ontstaat doordat er zonlicht op valt. Hoeveel elektriciteit wordt opgewekt is afhankelijk van de hoeveelheid zonlicht, maar ook de temperatuur speelt een factor. Zo wek je de meeste elektriciteit op wanneer je een klaarlichte koele dag hebt.

Voordelen

• Overal wek je jouw eigen stroom op. Ook wanneer de zon niet schijnt kun je deze stroom gebruiken als je een huishoudaccu erbij hebt geplaatst.
• Bespaar geld, door geen dure elektriciteit aansluiting nodig te hebben op campings.
• Beter voor het milieu, omdat zonne-energie duurzaam is.
• Lange levensduur van wel 20 tot 30 jaar, omdat je zonnepanelen op de camper niet het hele jaar door gebruikt.
• Weinig onderhoud. Voor een optimaal energie oplevering van je zonnepanelen is het wel verstandig deze schoon te houden van vuil.

Nadelen

• Niet altijd een optimaal rendement, doordat zonnepanelen het beste werken in een hoek van 36 graden gericht op het zuiden.
• Koel in de schaduw staan is geen optie, omdat je de zonnepanelen wilt benutten. Om dit nadeel te omzeilen zou je ook draagbare zonnepanelen mee kunnen nemen. Deze plaatst je dan verderop in de zon.

2. Bereken hoeveel zonnepanelen je nodig hebt​

Het berekenen van het juiste aantal zonnepanelen voor je camper is een belangrijke stap om zelfvoorzienend te zijn tijdens het kamperen. Het aantal en het wattage van je panelen hangt af van je dagelijkse stroomverbruik, het seizoen en een aantal factoren zoals de stand van de zon. Daarnaast speelt de beschikbare dakruimte van je camper een grote rol.

Om dit proces makkelijker te maken hebben we een handige calculator voor het zonnepaneel wattage ontwikkeld. Met deze tool kun je snel uitrekenen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, rekening houdend met je verbruik, seizoen en locatie. Zo weet je precies hoeveel vermogen je nodig hebt om je accu’s vol te houden, ook op bewolkte dagen.

Stap 1: dagelijks stroomverbruik bepalen

Om te bepalen hoeveel zonnepanelen je nodig hebt, moet je eerst je dagelijks stroomverbruik weten. Dit kun je zelf exact uit rekenen met behulp van calculator energiebalans. Als je minder of meer wilt opwekken met je zonnepanelen dan kun je dit bedrag in Wh aanpassen. In deze berekening houden we aan dat we evenveel stroom willen opwekken als dat we dagelijks verbruiken.

Zo hebben wij in dit voorbeeld voor al onze camper apparaten een dagelijks verbruik van 480Wh, dat is 40Ah bij een 12 volt accu. Want W = Ah x V en dus 40Ah x 12V is 480Wh.

Om het makkelijk te maken hebben we hieronder in de tabel ook een schatting van je dagelijks stroomverbruik. Daarbij hebben we direct een zonnepaneeladvies geplaatst. Kies hieronder welke situatie voor jou van toepassing is en vervolgens kunnen we doorgaan met het uitkiezen van de zonnepanelen.

Verbruik 28Ah – 336Wh	Je kunt met dit verbruik, 2 telefoons, een laptop via de omvormer,  een drukpomp, en 2 lampjes/verlichting aansluiten. Er staat geen koelkast bij omdat sommige campers een absorptie koelkast hebben en deze bij vrij kamperen op gas draait. In de zomer volstaat een 100Wp zonnepaneelinstallatie, in de herfst en lente een 200Wp en in de winter een 260Wp. Meer hierover in de berekening hieronder.
Verbruik 40Ah – 480Wh	Je kunt met dit verbruik een compressor koelkast draaien, een Maxxfan(dakventilator), 2 telefoons dagelijks opladen, een laptop via de omvormer, een drukpomp en 4 lampjes/verlichting. In de zomer volstaat een 140Wp zonnepaneelinstallatie, in de herfst en lente een 280Wp en in de winter een 370Wp. Meer hierover in de berekening hieronder.
Verbruik 69Ah – 828Wh	Je kunt met dit verbruik een koffiezetapparaat van 1200W dagelijks 10 minuten gebruiken (via omvormer), een compressor koelkast, een Maxxfan, 2 telefoons opladen, 2 tablets, laptop (via omvormer), een drukpomp, 6 lampjes/verlichting. Heb je een camera of drone mee dan kan je deze natuurlijk inruilen voor de tablets, het verbruik hiervan is ongeveer hetzelfde. In de zomer volstaat een 200Wp zonnepaneel, in de herfst en lengte 330Wp zonnepaneelinstallatie en in de winter 550Wp

Deze tabel weergeeft een nauwkeurige schatting van het dagelijkse stroomverbruik in Ah met een 12V huishoudaccu.

Het verbruik in watt uur hebben we zo meteen nodig om de zonnepanelen te bepalen, aangezien het vermogen van de zonnepanelen wordt uitgedrukt in watt.

Stap 2: Zonnepaneel bepalen per seizoen

Om te bepalen hoeveel wattage jouw zonnepanelen nodig hebben, is het belangrijk om rekening te houden met het seizoen. In de winter zijn er bijvoorbeeld veel minder effectieve zonuren dan in de zomer, waardoor een paneel minder energie kan opwekken.

Een zonnepaneel haalt alleen onder perfecte omstandigheden zijn maximale vermogen. In de praktijk lukt dat vrijwel nooit, omdat de opbrengst wordt beïnvloed door de stand van de zon, bewolking, temperatuur, vuil en veroudering van het paneel.

Solargis heeft een overzicht gemaakt voor de opbrengst van zonnepanelen (afbeelding hieronder, gemiddelde van het hele jaar) waarin te zien is hoeveel effectieve zonuren je in 24 uur kunt verwachten op verschillende locaties in Europa.

Voor de berekening van je zonnepanelen kun je verschillende locaties aanhouden, afhankelijk van waar je met de camper staat. Hieronder zie je het gemiddelde aantal volle zonuren per seizoen:

Seizoen	Nederland	Frankrijk (Parijs)	Spanje (Midden)
Zomer	4,0 – 4,5 uur	5,5 – 5,6 uur	6 – 7 uur
Lente	2,25 – 2,5 uur	4,5 – 5,0 uur	5 – 6 uur
Herfst	2,25 – 2,5 uur	2,5 – 3,0 uur	5 – 6 uur
Winter	1 – 1,5 uur	1,5 uur	3 – 4 uur

Als je volledig zelfvoorzienend wilt zijn met alleen zonnepanelen dan is het belangrijk het seizoen aan te houden met de minste zonuren.

Stap 3: Berekening zonnepanelen wattage

Nu we weten hoeveel je dagelijks stroomverbruik is en in welk seizoen je jouw camper wilt gebruiken, gaan we de berekening maken hoeveel wattage zonnepanelen je nodig hebt.

We hebben berekend dat we 480Wh aan stroom willen opbrengen met de zonnepanelen en we gebruiken de camper vooral in de zomer in Nederland. Als we dan volledig zelfvoorzienend willen zijn moeten we dit delen door 4 rendement uren. Daarbij doen we er 15% bovenop omdat we ook rekening willen houden met vuiligheid en veroudering van het paneel.

Dus 480Wh / 4 maal 1,15 = 140Wp

Rendement per seizoen (uren)	Zonnepaneel	Zonnige dag opbrengst
Zomer (4)	140Wp	560Wh
Herfst, Lente, na-zomer (2)	280Wp	560Wh
Winter (1,5)	370Wp	560Wh

Zoals je ziet hebben we in deze berekening nog geen rekening gehouden met de stand van de zon en zijn we er dus vanuit gegaan dat de stand ideaal is. Bij camper zonnepanelen die plat op het dak liggen is dit natuurlijk niet het geval. Ga in de volgende stap naar onze zonnepaneel calculator om deze factor mee te nemen in je berekening.

Stap 4: Calculator zonnepaneel wattage berekenen

Je hoeft al deze rekensommen niet zelf uit te voeren. Met onze zonnepaneel calculator voer je eenvoudig de volgende gegevens in:

De calculator combineert deze gegevens automatisch in de formule:

Vermogen zonnepaneel (Wp)= (Dagelijks verbruik (Wh) / Effectieve zonuren per dag )​×1,15

Daarbij kun je aangeven in welk land je met je camper gaat staan. Daar zijn namelijk verschillende effectieve zonuren voor. Ook kun je extra’s aanvinken zoals een veiligheidsmarge en of je de panelen plat op het dak monteert.

Zodra je de waarden invoert, geeft de tool direct het aanbevolen wattage zonnepanelen en laat zien hoeveel panelen je nodig hebt, afhankelijk van het vermogen van de panelen die je kiest. Zo kun je snel een installatie samenstellen die past bij jouw camper, verbruik en seizoensgebruik.

Stap 5: Uitkomst vermogen zonnepanelen camper

Je hebt hierboven met behulp van de calculator of handmatig het wattage van de zonnepanelen kunnen berekenen. Dit is het nominaal vermogen van de zonnepanelen, dus het totale vermogen van alle panelen samen. In de praktijk verdeel je een hoog wattage meestal over meerdere panelen, wat geen enkel probleem is. Hoe je deze panelen schakelt en wat de voor- en nadelen zijn, bespreken we in hoofdstuk 3.

Het kan zijn dat je niet genoeg dakruimte hebt voor alle zonnepanelen die je nodig hebt. Dat betekent niet dat je niet volledig zelfvoorzienend kunt zijn. Je kunt bijvoorbeeld tijdens het rijden je accu opladen of een extra draagbaar zonnepaneel gebruiken. Ook kun je altijd nog naar een camping rijden om je huishoudaccu bij te laden via walstroom, zodat je voldoende energie hebt.

Het kan natuurlijk ook een bewuste keuze zijn om minder zonnepanelen te plaatsen dan je dagelijks verbruik. Wanneer je minder zonnepanelen plaatst dan je verbruik, ontstaat er een tekort. Dit tekort kun je opvangen met je huishoudaccu. In hoofdstuk 4, stap 3 van dit artikel bespreken we hoe je dit het beste kunt doen bij het samenstellen van je zonnepaneelinstallatie.

Je kunt de capaciteit van je huishoudaccu ook berekenen met onze energiebalans calculator als je dit nog niet hebt gedaan.

3. Zonnepanelen op de camper: in serie of parallel?

Zonnepanelen zijn in serie of in parallel met elkaar te verbinden, elke verbinding heeft zo zijn eigen voor- en nadelen. Welke jij nodig hebt is afhankelijk van jouw persoonlijke situatie. Hieronder lichten we de voor- en nadelen toe, geven we advies en onze eigen ervaring.

Zonnepanelen in serie schakelen

Zonnepanelen in serie schakelen doe je door de plus van het ene paneel te verbinden met de min van het andere paneel. Zo maak je van meerdere zonnepanelen in feite 1 groot paneel. De spanning en het vermogen worden bij elkaar opgeteld.

Als jij dus 2 panelen in serie gaat schakelen van 100Wp, dan maak je er 200Wp van met een verdubbelde spanning. Door deze hogere spanning verbeterd de doorvoersnelheid en heb je minder warmteverlies. Met andere woorden je verliest minder stroom en bereikt dus een hoger rendement met zonnepanelen in serie geschakeld. Daarbij zorgt deze verhoogde spanning er ook voor dat op minder zonnige dagen eerder een spanning bereikt wordt om zonne-energie om te zetten naar stroom.

Voordelen serie schakeling​

• Meer rendement door de verhoogde spanning en snelle doorvoersnelheid.
• Verhoogde voltage zorgt ervoor dat op minder zonnige dagen eerder een voltage bereikt wordt om zonne-energie om te zetten naar stroom.
• Eenvoudige aansluiting

Nadelen serie schakeling

• Als 1 zonnepaneel in de schaduw ligt werken de andere zonnepanelen die wel in de zon liggen even goed als het zonnepaneel die het minste opbrengt. Dus je kunt zeggen dat zonnepanelen in serie ”zo sterk als de zwakste schakel” zijn. Aangezien een camper een klein dakoppervlakte heeft zal het niet zo snel gebeuren dat 1 zonnepaneel continu in de schaduw ligt en de ander in de zon. Maar als jij veel onder bomen wilt kamperen dan zul je hier wel mee te maken krijgen.

Wanneer je zonnepanelen koopt voor de camper om in serie te schakelen is het belangrijk dat deze hetzelfde vermogen(Wp) hebben. Want zoals hierboven al gezegd, het zonnepaneel dat het minste opbrengt bepaald ook de opbrengst van de andere panelen.

Zonnepanelen in parallel schakelen

Zonnepanelen in parallel schakelen doe je door de plussen en de minnen van elk paneel met elkaar te verbinden d.m.v. parallel stekkers. De spanning bij deze schakeling blijft hetzelfde, wat gepaard gaat met warmteverlies en dus rendementsverlies. De stroom die wordt bij elkaar opgeteld. In parallel schakelen heeft als voordeel dat als 1 paneel in de schaduw terecht komt het andere paneel nog steeds zijn volledige opbrengst kan behalen. Om die rede kan dit voor jou een geschikte schakeling zijn. Let er wel op, dat bij een parallelschakeling van meer dan 2 panelen de plus kabels moet worden gezekerd met MC4 zekeringen, om bij een defect van 1 paneel geen brandgevaar te krijgen. De grootte van deze zekering moet groter zijn dan de kortsluitstroom (Isc) van het paneel.

Voordelen parallel schakling​

• De opbrengst van elk zonnepaneel blijft hetzelfde, ook al ligt een gedeelte van de zonnepanelen in de schaduw.
• Er kunnen verschillende grootte zonnepanelen met elkaar verbonden worden.

Nadelen parallel schakling

• De spanning in deze schakeling blijft laag, waardoor er warmteverlies is en dus ook rendementsverlies.
• De plus kabel van elk zonnepaneel moet afzonderlijk gezekerd worden.

Zonnepanelen in serie en parallel schakelen

Zonnepanelen op de camper in serie en parallel schakelen doe je door dezelfde panelen in serie te schakelen en de verschillende panelen parallel te schakelen. Het voordeel hiervan is dat je zo optimaal gebruik kunt maken van het dak van de camper, in elk hoekje kun je een paneel kwijt.

Dat ziet er als volgt uit. Stel je wilt 2 panelen van 100Wp en twee van 50Wp op het dak van je camper plaatsen, dan is het niet verstandig alle 4 de panelen in serie te schakelen, want in een serie schakeling is het laagste paneel leidend. Je kunt in deze situatie dus beter de 100Wp en 50Wp zonnepanelen in parallel schakelen met parallel stekkers en deze setjes vervolgens in serie schakelen. Zo heb je het beste van beide schakelingen, een verhoogde spanning voor een betere doorvoersnelheid en alle panelen worden op hun volledige capaciteit benut.

 

Onze keuze zonnepaneel aansluiting

Wij kiezen er vrijwel altijd voor om de zonnepanelen op onze campers in serie te schakelen. Op bewolkte dagen hebben we zo eerder rendement uit de panelen, omdat de hogere spanning van de serieschakeling de accu’s sneller laat opladen.

Bovendien is de aansluiting eenvoudig, waardoor het systeem overzichtelijk blijft. Het voordeel van een parallelschakeling vinden we bij camperzonnepanelen niet van toepassing. We kamperen zelden onder bomen en zelfs als dat wel het geval is, is de kans groot dat beide panelen schaduw vangen omdat ze zo dicht bij elkaar liggen.

4. Onderdelen zonnepaneel camper samenstellen

In dit gedeelte van het artikel gaan we alle onderdelen samenstellen die je nodig hebt voor jouw zonnepaneelinstallatie op het dak van je camper. Zo heb je in hoofdstuk 2 van dit artikel kunnen uitrekenen hoeveel wattage zonnepanelen je nodig hebt. Daar hoort een specifieke zonnepaneellaadregelaar bij, zekeringen en kabels. Dit gaan we hieronder allemaal bespreken.

Stap 1: Het zonnepaneel kiezen

Zonnepanelen voor op de camper zijn er in verschillende soorten en maten. Je kunt bijvoorbeeld kiezen tussen hardglas en semi-flexibele panelen, en tussen monokristal en polykristal. Elk type heeft zijn eigen voor- en nadelen, die we hieronder toelichten, inclusief onze ervaring en advies.

Monokristallijn of polykristallijn?

Een zonnepaneel bestaat uit meerdere lagen. De bovenste laag is glas ter bescherming van de zonnecellen. Daaronder zitten de zonnecellen zelf.

• Monokristal: elke cel bestaat uit één siliciumkristal. Daardoor kan een monokristalpaneel met een kleinere oppervlakte meer energie opwekken. Het paneel presteert ook beter bij bewolking, omdat het zonlicht efficiënter wordt benut.
• Polykristal: elke cel bestaat uit meerdere kristallen. Dit type presteert iets beter op een warme dag, omdat de warmte beter wordt afgevoerd.

Onze keuze: op de meeste bestemmingen is er vaak bewolking of sluierbewolking. Bovendien kun je met monokristalpanelen meer vermogen kwijt op het dak van de camper door de kleinere afmetingen. Daarom kiezen wij op onze campers vrijwel altijd voor monokristalpanelen.

Hardglas of semi-flexibel?

Het verschil tussen hardglas en semi-flexibele zonnepanelen zit vooral in de koeling van het paneel en daarmee het rendement.

• Hardglas: koelt beter doordat er lucht onder het paneel kan circuleren. Dit levert een iets hoger rendement.
• Semi-flexibel: buigt mee met de vorm van het dak en wordt plat gemonteerd. Het nadeel is dat deze minder goed koelt, waardoor het rendement iets lager ligt.

Als je zoveel mogelijk rendement uit je zonnepanelen wilt halen, adviseren wij hardglaspanelen. Semi-flexibele panelen installeren kan handig zijn op gebogen daken of voor tijdelijke installaties, maar leveren iets minder op.

Stap 2 – Een PV laadregelaar kiezen

Elke zonnepaneelinstallatie (PV) heeft een laadregelaar nodig. Deze zet de opgewekte spanning van het zonnepaneel om naar een geschikte spanning voor je huishoudaccu en beschermt je accu tegen overladen.

De keuze van de laadregelaar hangt af van het aantal zonnepanelen en het nominale vermogen ervan.

In deze stap bespreken we in het kort hoe wij deze laadregelaar kiezen, maar als je alles over de laadregelaar wilt weten en hoe je deze berekening precies zelf kunt maken, dan raden we je aan ons artikel te lezen over het kiezen van de zonnepaneel laadregelaar.

PWM of MPPT laadregelaar?

Er zijn twee soorten laadregelaars: PWM en MPPT. Het grootste verschil zit in het rendement en de prijs.

MPPT: deze regelaars zetten de binnenkomende spanning om naar een optimale laadspanning voor je accu. Ze zijn efficiënter en halen vaak 20 tot 30 procent meer rendement, zeker bij meerdere zonnepanelen of panelen van 100Wp of hoger. MPPT-regelaars zijn iets duurder, maar in vrijwel alle gevallen de beste keuze.

PWM: dit type regelt de spanning door overtollige voltage af te voeren. Laden start direct zodra de spanning van het zonnepaneel hoog genoeg is voor de accu. Het rendement is laag en grotere systemen zijn lastig te realiseren. PWM is vooral geschikt voor kleine systemen tot 100Wp.

Welke PV laadregelaar heb ik nodig?

Wij maken voor het bepalen van de laadregelaar gebruik van onderstaande tabel. In deze tabel maakt het niet uit of de installatie in serie of parallel is. Je moet er simpelweg voor zorgen dat de max stroom en spanning niet overschreden worden. Daarentegen mag het nominaal vermogen van het zonnepaneel (PV) wel met maximaal 130 procent overschreden worden.

Zoals je kunt zien is onderstaande tabel opgemaakt met Victron SmartSolar MPPT laadregelaars. Dit zijn wat ons betreft de beste laadregelaars voor een eerlijke prijs.

Voorbeeld 1: als we een zonnepaneel van 150Wp op de camper installeren met max spanning van (Vmp) 18.5V en max stroom (Imp) 8.12A. Dan kiezen we voor de MPPT 75 |15.

Voorbeeld 2: als we 2 zonnepanelen van 150Wp in serie installeren op de camper met elk een max spanning van 18.5V en max stroom van 8.12A. Dan kiezen we voor de MPPT 100 |20.

Daarbij kun je jouw berekening controleren met onze zonnepaneellaadregelaar calculator.

SmartSolar MPPT	Max stroom	Max spanning	Nominaal vermogen PV voor 12 volt systemen
MPPT 75 | 10	10A	75V	tot 145W
MPPT 75 | 15	15A	75V	tot 220W
MPPT 100 | 15	15A	100V	tot 220W
MPPT 100 | 20	20A	100V	tot 290W
MPPT 100 | 30	30A	100V	tot 440W
MPPT 100 | 50	50A	100V	tot 700W

Stap 3: De huishoudaccu

Om de opgewekte stroom van het zonnepaneel ook op een later moment te kunnen gebruiken zul je ook een huishoudaccu moeten plaatsen. De grootte van deze huishoudaccu bepaal je net zoals met het zonnepaneel a.d.h.v. het dagelijks stroomverbruik.

In ons artikel over de huishoudaccu leggen we exact uit hoe je deze kunt bepalen. Maar voor het gemak hebben we hieronder ook een overzicht aan de hand van het dagelijkse stroomverbruik en hoeveel dagen je zou kunnen vrij kamperen in de zomer.

Verbruik in Ah voor 12V accu	2 dagen vrij kamperen	4 dagen vrij kamperen
28Ah: 2 telefoons, laptop (via omvormer), drukpomp, 2 x verlichting	Lithium: 60Ah AGM: 120Ah	Lithium: 100Ah AGM: 200Ah
40Ah: Koelkast, Maxxfan, 2 telefoons, laptop (via omvormer), drukpomp, 4 x verlichting	Lithium: 90Ah AGM: 160Ah	Lithium: 150Ah AGM: 200Ah
69Ah: Koffiezetapparaat 1200W (via omvormer), Koelkast, Maxxfan, 2 telefoons, 2 tablets, laptop (via omvormer), drukpomp, 4 x verlichting	Lithium: 150Ah AGM: 280Ah	Lithium: 200Ah AGM: 400Ah

Tekort aan stroom opvangen met de huishoudaccu

Zoals we in hoofdstuk 2 stap 5 bespraken, kan het voorkomen dat je zonnepanelen minder stroom opwekken dan je dagelijks verbruik. Dit verschil, het stroomtekort, kun je opvangen met je huishoudaccu.

Voorbeeld:
Stel je dagelijks verbruik is 480 Wh, maar je zonnepanelen wekken gemiddeld 300 Wh per dag op. Wil je 3 dagen achter elkaar off-grid kamperen, dan heb je:

180 Wh × 3 dagen = 540 Wh accu-capaciteit nodig

Omdat accu’s meestal in Ah worden aangegeven en we werken met een 12V systeem, reken je dit om:

540 Wh ÷ 12 V = 45 Ah

Het is verstandig dit ruim naar boven af te ronden, zodat je ook een buffer hebt voor wisselende omstandigheden zoals bewolking of extra verbruik. Op deze manier kun je zelfs met minder zonnepanelen dan je dagelijks verbruik toch een paar dagen volledig zelfvoorzienend blijven.

Stap 4: Kabels, zekeringen en overige onderdelen

Om je zonnepaneelinstallatie veilig en goed te laten werken, heb je naast de zonnepanelen, laadregelaar en huishoudaccu ook een aantal extra onderdelen nodig. Denk aan kabels, zekeringen, isolatoren en bevestigingsmaterialen.

Zonnepaneelkabeldikte

De dikte van de kabels hangt af van de lengte en of je in serie of parallel schakelt:

• Serieschakeling tot 10 meter: 4 mm² kabels zijn voldoende
• Langere afstand of parallel schakeling: 6 mm² kabels zijn beter
• Van laadregelaar naar accu: 4 mm² tot 1,5 meter bij regelaars tot 15A; bij hogere stroom 6 mm²

Je kunt aanhouden dat bij een serieschakeling tot 10 meter kabellengte je genoeg hebt aan een dikte van 4mm² zonnepaneelkabels. Wordt de afstand groter of ga je parallel schakelen dan is het verstandiger 6mm² kabels te kiezen. De kabeldikte vanaf de laadregelaar tot de huishoudaccu kan 4mm² zijn tot 1,5 meter bij regelaars tot 15A, daarboven valt 6mm² aan te raden.

Zekeringen

Voor een veilige zonnepaneelinstallatie is het aan te raden om na de laadregelaar een stroomonderbreker of zekering te plaatsen, net als een PV/DC isolator na de zonnepanelen.

• Stroomonderbreker/zekering: beschermt de kabels en de accu tegen te hoge stroom door een defect.
• PV/DC isolator: beschermt de laadregelaar tegen overstroom, overbelasting of kortsluiting van de zonnepanelen, bijvoorbeeld door een defect of blikseminslag.

In de handleiding van je laadregelaar staat precies welke zekering of stroomonderbreker je nodig hebt voor tussen de laadregelaar en de huishoudaccu. Als vuistregel kun je aanhouden: kies een zekering die ongeveer 5A hoger ligt dan de maximale laadstroom van de regelaar. Bijvoorbeeld, bij een laadregelaar van 15A kies je een 20A zekering.

De PV/DC isolator bepaal je aan de hand van de kortsluitstroom (Isc) van je zonnepanelen, vermenigvuldigd met een veiligheidsfactor van 1,56.

• Bij een serieschakeling neem je de kortsluitstroom van één paneel. Voor zonnepanelen tot 200Wp is dit vaak rond 10A, dus een isolator van 20A is voldoende.
• Bij een parallelschakeling tel je de kortsluitstromen van alle panelen bij elkaar op en pas je de veiligheidsfactor toe.

Overige materialen

• Bevestigingsmateriaal voor zonnepanelen (schroeven, beugels of lijm voor flexibele panelen)
• Kabelgoten of clips om de bedrading netjes vast te zetten

 

5. Zonnepaneelsets

We hebben een aantal zonnepaneelsets samengesteld, deze sets komen het meest voor op daken van zelfbouw buscampers, vanwege de geschikte afmetingen, efficiëntie en prijs/kwaliteit-verhouding. Met deze sets hoef je dus ook niet zelf uit te rekenen welke zonnepaneellaadregelaar je nodig hebt.

6. Stappenplan: Camper zonnepanelen installeren en monteren

In dit stappenplan gaan we de zonnepanelen installeren en monteren op de camper. In deze stappen gaan we een hardglas zonnepaneel plaatsen met een Victron MPPT laadregelaar. Alle onderdelen die we gebruiken in dit stappenplan hebben we hierboven bepaald. Als jij voor semi-flexibele zonnepanelen hebt gekozen hebt. Dan raden we je aan het artikel te lezen over de semi-flexibele panelen montage.

De overige onderdelen en gereedschappen die je nodig hebt om de zonnepaneelinstallatie op de camper te voltooien vind je hieronder.

• Striptang
• MC4 krimptang
• Sikaflex 252
• Midi-zekering of stroomonderbreker
• kabelschoenen

Aansluitschema

We maken voor elke elektra installatie gebruik van een elektraschema, zo ook voor de zonnepanelen. Dit aansluitschema is een onderdeel van één van onze 8 gratis elektraschema’s. Voor een volledig overzicht kun je deze dus ook nakijken.

De zonnepanelen monteren

Het monteren van de zonnepanelen op het dak van de camper doe je met behulp van de zonnepaneelbeugels, z-profielen of op als je die heb op het imperiaal. En met Sikaflex 252, dit is speciale polymeerkit voor het bevestigen van zonnepanelen.

Het voordeel van hardglas zonnepanelen plaatsen op het dak van de camper is dat er koele lucht onderdoor kan. Het plaatsen van flexibele zonnepanelen gaat iets anders, vandaar dat we hier ook een aanvullend artikel voor geschreven hebben.

De zonnepanelen verbind je met elkaar met behulp van de MC4 connectoren.

1. Voordat je de beugels vastlijmt op het dak is het belangrijk de zonnepanelen eerst te passen.
2. Vervolgens leg je onder elke hoek en lengte de beugels en tekent dit af met potlood.
3. Nu kun je de zonnepanelen weer weghalen.
4. Maak het gebied schoon met Alabastine verfreiniger en wacht even totdat het droog geworden is.
5. Spuit onder de beugels de kit en plaatsen deze op de plek die je afgetekend hebt.
6. Voordat de lijm opgedroogd is en de beugels vastzitten leg je de zonnepanelen terug.
7. Doordat de beugels nog niet vastzitten kun je deze een klein beetje verschuiven, zodat ze perfect aansluiten op het zonnepaneel.
8. Wacht totdat de beugels muurvast en schroef de zonnepanelen vast aan de beugels.
9. Eventueel boor je een gat door de beugels en het dak en zet deze vast met een bout en moer. Dit is niet per se nodig, maar zo verzeker je jezelf wel dat ze nergens heen gaan.

Dak doorvoer plaatsen

1. Leg de zonnepaneelkabels door de kabeldoorvoer.
2. Boor een gat door het dak voor de kabels
3. Vijl de rand en behandel deze met metaallak.
4. Vervolgens maak je het gebied erom schoon met verfreiniger en plaats je de dakdoorvoer met behulp van Sikaflex 252.
5. Als laatst leg je de kabels op het dak vast met een kabelgoot.

Laadregelaar en PV isolator aansluiten

De zonnepaneelkabels mogen niet direct op de huishoudaccu aangesloten mogen worden. De spanning die van de zonnepanelen afkomt moet daarom worden omgevormd naar een laadbare spanning voor de accu. De min en plus van de zonnepaneelkabels plaatst je eerst via de PV isolator en vervolgens laad je dezelfde kabels naar de PV aansluiting van de Victron laadregelaar.

De huishoudaccu en zekering aansluiten

Vanaf de Batt aansluitingen op de Victron laadregelaar laat je een plus en min kabel lopen. Op de plus kabel plaats je een midi-zkering of een stroomonderbreker. In dit voorbeeld plaatsen we een 25A stroomonderbreker. De twee huishoudaccu’s van 140Ah elk zijn in parallel geschakeld. Zo blijft het voltage (12V) hetzelfde en verdubbelt de capaciteit naar 280Ah. Zorg ervoor dat je de min kabel vanuit de laadregelaar op één accu aansluit en de plus kabel op de andere accu. Op deze huishoud accu’s zijn accuklemmen nodig. Uiteraard kan het ook met behulp van busbars.

Draaddikte

Het kiezen van de juiste kabels, kabeldiktes en afstand is belangrijk voor een veilige zonnepaneelinstallatie . Het is belangrijk om de kabelafstand tussen de laadregelaar en de huishoudaccu kort te houden. Zo voorkom je stroomverlies en mogen de kabels dun blijven.

Voor laadregelaars tot en met 15A lading kun je tot 1 meter lengte een dikte van 4mm² kiezen. Voor laadregelaars tot en met 30A kun je tot 1 meter lengte een dikte van 6mm² kiezen. Wordt de kabel langer of heb je een grotere laadregelaar, dan raden we je aan de handleiding van de laadregelaar door te nemen of hieronder de draaddikteberekening te maken.

Kabeldikte voor MPPT laadregelaar tot 1 meter:

• MPPT 75 | 10: kabeldikte 4mm²
• MPPT 75 | 15: kabeldikte 4mm²
• MPPT 100 | 15: kabeldikte 4mm²
• MPPT 100 | 20: kabeldikte 4mm²
• MPPT 100 | 30: kabeldikte 6mm²
• MPPT 100 | 50: kabeldikte 16mm²

De kabel tussen de zonnepanelen en de laadregelaar mag langer en minder dik zijn, omdat het voltage dat erdoorheen loopt hoger is. Zo kun je bij een serieschakeling vanaf 100W tot een afstand van 10 meter veilig voor 4mm² zonnepaneelkabels kiezen. Wordt de afstand groter of ga je parallel schakelen, want dan blijft de spanning hetzelfde met een grotere stroom, dan is het verstandiger 6mm² te gebruiken.

Draaddikte berekening:

Voor de berekening van de zonnepaneelkabels houden we maximaal 4% en minimaal 2% spanningsverlies aan.

Draaddoorsnede in mm²= (2 x lengte in meter X stroom (A) X factor koper (0,0175))/ acceptabele spanningsverlies in volt (2% van 12 of 24 volt).

Voorbeeld laadregelaar huishoudaccu kabel: (2 x 1M x 20A) x 0,0175)/0,24 = 2,91mm² dus 4mm².