Victron Cerbo GX systeem installeren met LiTime ComFlex accu’s

Je wilt een serieus elektrasysteem in je camper, waarbij alle Victron-onderdelen naadloos met elkaar samenwerken. Met de LiTime Smart ComFlex lithiumaccu’s met Victron Link doe je precies dat en je bespaart er ook nog eens flink op. De Cerbo GX en de GX Touch spelen hierin een centrale rol, het gemak waarmee je alle gegevens van je elektrasysteem op één scherm afleest is geweldig. Maar zulke systemen zijn complex en niet goedkoop, dus fouten maak je liever niet.

Met de LiTime lithiumaccu’s met Victron Link heb je geen externe BMS en geen SmartShunt nodig, hierdoor wordt het aansluiten een stuk eenvoudiger en bespaar je honderden euro’s op het totale systeem. Dit systeem hebben we geïnstalleerd in onze 6e camper en het werkt geweldig. Onderin het artikel vind je het elektraschema waarin je precies kunt zien hoe de LiTime Comflex accu aangesloten is op de Cerbo GX en dat is eenvoudiger dan je nu misschien denkt.

In dit artikel leggen we je precies uit hoe je de LiTime Smart ComFlex aansluit op je Victron Cerbo GX, welke instellingen nodig zijn en waarom dit voor veel camperaars een slimme keuze is.

Wat is de Victron Cerbo GX en waarom wil je dat in je camper?

De Cerbo GX is het communicatiehart van je Victron-systeem. De Cerbo verzamelt alle gegevens van de aangesloten apparaten, denk aan je omvormer, acculader, MPPT laadregelaar, DC DC laders en accu’s, en brengt die samen op één plek. Zo heb je altijd een volledig overzicht van je energiesysteem, zonder dat je elk apparaat afzonderlijk moet bekijken.

Cerbo GX en GX Touch

De Cerbo GX wordt in campers vrijwel altijd met de GX Touch 50 gecombineerd, dan heb je een compact touchscreen waarop je in één oogopslag alles afleest. Spanning, stroom, laadstatus, vermogen van de zonnepanelen, wat er verbruikt wordt, noem maar op. Voor in een camper is dat buitengewoon handig en gebruiksvriendelijk.

Optimale prestaties

Wat de Cerbo GX echt onderscheidt van andere accumonitoren geschikt in camper elektrasystemen, zoals de Shunt BMV series of SmartShunt, is dat hij niet werkt met schattingen. Een gewone accumonitor berekent de laadstatus op basis van stroom die in en uit de accu stroomt en de accuspanning, maar dat blijft altijd een benadering. De Cerbo GX ontvangt de gegevens rechtstreeks vanuit het BMS van je accu: de exacte laadstatus, spanning, temperatuur en accugezondheid.

Die nauwkeurige data gebruikt het systeem vervolgens ook om alle Victron onderdelen in je elektrasysteem op elkaar af te stemmen. Zo wordt de accu altijd op de exact juiste manier geladen of ontladen. Is het koud? Dan past het systeem de laadstroom automatisch aan. Zit de accu bijna vol? Dan schakelt de lader vanzelf over naar de juiste laadfase. Alles werkt samen als één geheel, wat de levensduur van je accu’s ten goede komt en je systeem optimaal laat presteren.

Live gegevens inzien via het VRM portaal.

Wat ook een interessante mogelijkheid is, is het op afstand meekijken. De Cerbo GX kun je aansluiten op het wifi punt in de camper. Via het VRM-portaal van Victron log je in op je systeem vanaf je laptop of smartphone, waar je ook bent. Je ziet live wat er gebeurt in je camper, ontvangt meldingen als er iets niet klopt en je kunt historische gegevens terugkijken. Zo weet je altijd hoe je accu’s de nacht zijn doorgekomen, hoeveel zonne-energie je hebt opgewekt en of alles nog naar behoren werkt.

Welke accu’s kun je aansluiten op de Cerbo GX?

Niet elke accu kan zomaar communiceren met de Cerbo GX. Om gebruik te maken van die nauwkeurige gegevensuitwisseling, is de juiste accu met communicatiesysteem essentieel:

• Victron Lithium-accu’s (LiFePO4): Kies je voor de hoge kwaliteit originele Victron lithium-accu’s (met BMS communicatiekabels), dan heb je altijd een externe BMS (zoals de VE.Bus BMS V2 of de Lynx Smart BMS) en een Shunt nodig. De BMS bewaakt de cellen en communiceert met de Cerbo, terwijl de shunt de exacte stroomstromen meet.

• LiTime Smart Comflex Victron-link: Een populaire en betaalbare lithiumaccu met communicatiesysteem is de LiTime Smart Comflex accu’s. Deze zijn specifiek ontworpen met een “Victron-link”. Dankzij de ingebouwde CAN-bus communicatie sluit je deze accu’s met een datakabel (UTP RJ45) rechtstreeks aan op de Cerbo GX. De Cerbo herkent de accu als een intelligent, zelfbewaakt systeem, waardoor je geen losse externe BMS en Shunt hoeft te installeren om de gedetailleerde celinformatie uit te lezen.

• Heb je nog een traditionele lood-, AGM- of gel-accu? Dan kan de Cerbo deze alleen uitlezen via een losse SmartShunt of BMV-monitor. Je ziet dan wel de status, maar de intelligente aansturing is beperkt omdat de accu zelf geen data kan versturen

Wat is de LiTime Smart ComFlex-accu?

De LiTime Smart Comflex is een krachtige lithiumaccu met geavanceerde communicatiemogelijkheden via CAN-bus en RS485. Hierdoor is de accu in staat om belangrijke data direct uit te wisselen met het elektrasysteem van je camper. Zo kun je al jouw elektraonderdelen optimaal met elkaar laten samenwerken.

De Comflex lithiumaccu is specifiek ontwikkeld voor de veeleisende gebruiker die maximale controle wilt zonder een complexe installatie en daarbij zoekt naar een optimale prijs-kwaliteitverhouding. Belangrijk is dat deze accu’s Plug & Play samenwerken met de onderdelen van Victron.

EV-kwaliteitscellen

Net als elke LiTime lithiumaccu bestaat de Smart Comflex accu uit hoogwaardige LiFePO4-cellen van EV-kwaliteit (Electric Vehicle). Deze cellen zijn ontworpen om jarenlang intensief gebruik te weerstaan. Dit betekent dat ze een levensduur van meer dan 4000 cycli hebben bij een ontlading van 100% (DOD). In de praktijk betekent dit dat de accu bij normaal campergebruik moeiteloos 15 jaar of langer meegaat.

Beschikbare varianten

De LiTime Smart Comflex met Victron-link is beschikbaar in twee varianten: 12V 100Ah en 24V 100Ah. Hoewel ze beide dezelfde capaciteit in Ampère-uur (100Ah) hebben, levert de 24V-variant door de hogere spanning twee keer zoveel energie (Wh) als de 12V-versie.

Mocht je aan 100Ah niet genoeg hebben, dan is het systeem eenvoudig uit te breiden. Je kunt tot wel 16 accu’s parallel schakelen. Dit brengt de totale capaciteit op maximaal 1600Ah, wat bij de 12V variant neerkomt op maar liefst 20.480Wh. Voor de gemiddelde camperaar is dit waarschijnlijk veel meer dan nodig, maar het is goed om te weten dat het systeem probleemloos met je energiebehoefte kan meegroeien.

In de meeste gevallen is de 12V-variant voor campers meer dan voldoende. De overstap naar een 24V-systeem wordt pas echt interessant voor camperaars die graag een extreem grote omvormer nodig hebben. Als vuistregel hanteren wij dat een 12V-systeem uitstekend werkt tot een 1600VA MultiPlus. Dit is ook de configuratie die we hebben toegepast in ons elektrasysteem voor Camper 6 (dit schema vind je verderop in het artikel), waar de 12V LiTime Smart Comflex de basis vormt. Zodra er gekozen wordt voor een omvormer vanaf 2000VA, adviseren wij de overstap naar 24V om de stroomsterktes (en daarmee de kabeldiktes) laag te houden.

Alle belangrijke functies op een rij

De LiTime Smart Comflex onderscheidt zich door een lijst aan innovaties die hem meer maken dan een standaard ‘powerbank’. We hebben de 10 belangrijkste eigenschappen voor je op een rij gezet:

1. Ingebouwde Bluetooth 5.0: Via de LiTime-app heb je direct inzicht in de status van je accu op je smartphone. Je ziet de laadstatus (SoC), stroomsterkte en individuele celspanningen zonder dat je de accubak hoeft te openen.
   
2. Geavanceerd BMS 5.0: Het hart van de accu is het vernieuwde Battery Management System. Dit beschermt de accu tegen overladen, diepontlading, kortsluiting en oververhitting, en zorgt voor een perfecte balans tussen de cellen.
   
3. IP65 Water- en stofbestendig: De behuizing is volledig afgedicht. Dit maakt de accu geschikt voor in campers, boten of caravans waar vocht en stof een rol kunnen spelen.
   
4. Upgrade je stroomcapaciteit: Je kunt tot wel 16 accu’s parallel schakelen. Hiermee creëer je een gigantische energieopslag tot 1600Ah, zonder dat de onderlinge communicatie verloren gaat.
   
5. Lange levensduur: Dankzij slimme algoritmes in het BMS worden de laad- en ontlaadcycli geoptimaliseerd. Dit resulteert in de indrukwekkende levensduur van meer dan 4000 cycli.
   
6. CAN-bus communicatie (Victron-link): De belangrijkste functie voor Victron-gebruikers. De accu praat direct met de Cerbo GX, waardoor externe shunts of complexe omwegen overbodig zijn.
   
7. Lichtgewicht: De 12V 100Ah variant slechts een fractie van een traditionele lood- of AGM-accu, wat essentieel kan zijn voor het totale gewicht van je camper.
   
8. Schok- en trillingsbestendig: De interne constructie is specifiek ontworpen om de constante trillingen en schokken tijdens het rijden op onverharde wegen op te vangen.

Hoeveel goedkoper ben je uit?

Wanneer we het elektrasysteem waarbij de LiTime of Victron lithiumaccu communiceert met de Cerbo GX vergelijken, zie je het prijsverschil pas echt goed als je naar het complete plaatje kijkt. Bij de LiTime Smart Comflex zijn de meeste functies namelijk al ingebouwd, terwijl je bij een traditioneel systeem van Victron losse componenten moet aanschaffen om hetzelfde resultaat te bereiken.

De rekensom: LiTime vs. Victron

De twee configuraties naast elkaar, op basis van een 12V 100Ah systeem:

	LiTime Smart Comflex Systeem	Victron Lithium Smart Systeem
Accu (12V 100Ah)	€ 306,-	€ 700,-
Externe BMS	Ingebouwd (0,-)	€ 140,-
SmartShunt	Niet nodig (via CAN-bus)	€ 90,-
Totaalbedrag	€ 306,-	€ 930,-

Onder de streep ben je met de LiTime Smart Comflex dus ruim € 600,- goedkoper uit voor een vergelijkbare set-up in je camper. De kosten lopen nog verder uiteen als je natuurlijk kiest voor een extra accu om de stroomcapaciteit te vergroten.

Voordeel: kosten en gemak

Het grote voordeel zit hem niet alleen in de lagere aanschafprijs van de accu zelf. Omdat de Comflex via de Victron-link direct communiceert met de Cerbo GX, fungeert de interne BMS ook direct als je “shunt”. Je hebt dus geen losse SmartShunt van 90 euro meer nodig om je verbruik en laadstatus in te zien. Daarnaast bespaar je de kosten van een externe BMS (140 euro), die bij de originele Victron-accu’s verplicht is om de cellen te bewaken en aan te sturen.

Nadeel: battery protect werkt zelfstandig

Zo’n systeem van Victron met allemaal losse onderdelen is natuurlijk hartstikke goed en geeft je alle vrijheid om het precies zo te bouwen als je wilt, maar voor 9 van de 10 campers zijn die extra funcitonaliteiten overbodig. Het enige nadeel dat we hebben kunnen vinden in de LiTime setup, is dat de BatteryProtect zijn eigen bewaking moet regelen (waar die ook voor bedoeld is) en dit niet kan via de load disconnect van het BMS. Omdat het BMS bij de LiTime immers ingebouwd zit, kunnen we daar niet bij met een apart kabeltje, wat bij een extern BMS wel kan en net iets nauwkeuriger werkt.

Vergelijking: LiTime Comflex vs. “Standaard” LiTime Lithiumaccu

Als je puur naar de aanschafprijs van de accu kijkt, lijkt de standaard LiTime van rond de € 230,- aantrekkelijker dan de Commflex van iets meer dan € 300,-. Maar zodra je een systeem wilt waarin je daadwerkelijk kunt zien wat er gebeurt, verandert de rekensom toch.

De “Standaard” Setup

Kies je voor de standaard 100Ah accu, dan heb je een degelijke accu met een interne BMS, maar zonder enige vorm van communicatie. Je hebt geen Bluetooth en geen datapoort. Om in je camper te weten hoe vol de accu nog is, ben je verplicht een externe SmartShunt (ca. € 90,-) te installeren. Zonder deze shunt heb je geen inzicht in je systeem en weet je ook niet wanneer de accu bijna leeg is.

De Comflex + Cerbo GX Setup

Bij de Comflex-variant kies je voor een compleet afgesteld systeem. Ja, je investeert in een Cerbo GX (€ 215,-) en een GX Touch 50 (€ 200,-), maar je krijgt daar ook behoorlijk wat functies voor terug die bij de standaard setup eenvoudiger zijn.

	Standaard LiTime Setup	LiTime Comflex + Victron Setup
Accu (100Ah)	€ 228,-	€ 306,-
SmartShunt	€ 90,-	Niet nodig (0,-)
Communicatie-hart	Geen	Cerbo GX (€ 215,-)
Display	Geen	GX Touch 50 (€ 200,-)
Totaalbedrag	€ 318,-	€ 721,-

Onder de streep zijn beide varianten een uitstekende keuze, het hangt er simpelweg vanaf hoe geavanceerd en inzichtelijk je het systeem in de camper wilt maken. In al onze vorige campers hebben we gewerkt met een “standaard” lithiumaccu in combinatie met een losse shunt. Dit is een betrouwbare methode die in de praktijk uitstekend functioneert en je voor een scherpe prijs de nodige basisinformatie geeft.

Wil je echter de stap maken naar een volledig geïntegreerd systeem waarbij de accu’s direct communiceren met je Victron-apparatuur, dan is de Comflex de juiste manier.

Om je te helpen bij de elektra installatie hebben we voor beide opties gedetailleerde, gratis elektraschema’s op onze website staan. We hebben in totaal 9 elektraschema’s beschikbaar, waarbij schema 4 specifiek is ingericht voor de Cerbo GX en de LiTime Smart Comflex of Victron lithium.

Plug & Play: Aansluitingen via CAN

Het aansluiten van de LiTime Smart Comflex op een Victron-systeem is verrassend eenvoudig. Waar je normaal gesproken een externe BMS en Shunt ertussen moet plaatsen, verloopt hier alles via een enkele datakabel. Dit is de Victron Link kabel.

In principe werkt het elektrasysteem direct als je onderstaande stappen volgt en als je jouw Multiplus via een UTP RJ45 kabel en de MPPT en Orion DC DC via een VE-Direct kabel hebt aangesloten op de Cerbo, wordt nu alles automatisch herkent. Er zijn echter wel een paar instellingen nodig om het systeem optimaal te laten werken. Deze vind je hieronder nadat je de verbindingen hebt gemaakt.

De verbinding maken

Om de accu te laten communiceren, gebruik je de meegeleverde communicatiekabel. Op de accu plaats je deze kabel in de CAN-P / CAN-I poort. Meegeleverd is een verlengblok voor deze datakabel, die zul je waarschijnlijk nodig hebben want de communicatie kabel is vrij kort. Zodra je de communicatiekabel verlengt hebt met een UTP RJ45 kabel kun je deze in een VE.Can-poort van de Cerbo GX plaatsen.

Meerdere accu’s met CAN parallel schakelen

Wanneer je de capaciteit uitbreidt door twee of meer LiTime Smart Comflex-accu’s parallel te schakelen, moeten deze ook qua data met elkaar verbonden worden. Dit is zo gebeurd, maar je moet wel weten hoe je de aansluiting doet. Ook hier maak je gebruik van de meegeleverde datakabels.

De eerste accu sluit je aan via de CAN-P CAN-I poort op de CAN-P RS485-aansluiting van de tweede accu. Vervolgens gebruik je de overgebleven CAN-P CAN-I-poort op de tweede accu om de verbinding te maken met de VE.Can-poort op de Cerbo GX. Door deze verbinding ziet het Victron Cerbo GX de hele accubank als één geheel.

De onmisbare RJ45 terminator

Een CAN-bus systeem moet altijd een “gesloten” systeem zijn om goed te kunnen functioneren. Daarom is het essentieel om een RJ45 terminator (het kleine blauwe plugje, dat meegeleverd is met de Cerbo GX) te plaatsen in de overgebleven VE.Can-poort op de Cerbo GX. Zonder deze terminator is het circuit niet afgesloten, wat kan leiden tot storingen of een accu die simpelweg niet zichtbaar is op je scherm. Vergeet deze dus niet te plaatsen, anders werkt het systeem niet naar behoren.

Instellingen tips: de Cerbo GX i.c.m. LiTime ComFlex

De Cerbo GX is de baas van je installatie en brengt de gegevens van alle Victron onderdelen zoals de MultiPlus, de Orion XS, de MPPT en de interne BMS van de LiTime-accu’s samen op één scherm, de GX Touch. Om ervoor te zorgen dat het systeem goed werkt hebben we onderstaande stappen doorlopen.

1. Interface updaten naar GUI-v2

De nieuwe Orion XS en de LiTime-data werken het beste op de nieuwste interface. Ga in het menu naar Instellingen en vervolgens naar Display en taal om de Gebruikersinterface op Nieuwe interface (GUI-v2) te zetten. Nadat de Cerbo GX opnieuw is opgestart, zie je het moderne dashboard dat specifiek voor deze nieuwe generatie apparatuur is ontworpen.

2. VE.Can poort configureren

Voordat de Cerbo met de accu kan praten, moet de snelheid van de poort exact goed staan. Ga hiervoor naar Instellingen, kies Diensten en selecteer de VE.Can poort. Hier zet je de CAN-bus snelheid op CAN-bus BMS (500 kbit/s). Zodra dit is ingesteld, verschijnt de LiTime-accu in de apparatenlijst en kun je verder naar de volgende configuratie.

3. De LiTime accu instellen

Nu de Cerbo de accu herkent via de CAN-bus, moet het systeem weten dat deze data leidend is voor de statusweergave. Ga naar Instellingen, Systeeminstellingen en kies bij Batterijmonitor voor de accu die in de lijst is verschenen. De Cerbo GX gebruikt vanaf nu de nauwkeurige gegevens van de interne BMS voor het percentage (SOC), de spanning en de stroomsterkte op je startscherm.

4. DVCC activeren

DVCC is de softwarematige BMS-koppeling die ervoor zorgt dat de accu via de Cerbo de baas is over alle laders. Je zet DVCC op AAN in het betreffende menu onder Instellingen. Belangrijk hierbij is dat je SVS (Shared Voltage Sense) en STS (Shared Temperature Sense) beide op UIT zet, aangezien de accu deze gegevens zelf al digitaal doorstuurt naar het systeem.

5. Apparaten namen aanpassen

Voor een strak dashboard geef je de componenten een logische naam. Je kunt dit doen door in de apparatenlijst naar de Orion XS te gaan en bij de instellingen de naam te veranderen in “Dynamo”. Doe hetzelfde voor de MPPT en noem deze simpelweg “Zonnepanelen” voor een helder overzicht op je scherm.

Het LiTime ComFlex elektraschema voor je camper

In dit elektraschema vind je een compleet overzicht van alle aansluitingen voor een camper elektrasysteem. Zo vind je naast de Cerbo GX, GX Touch en LiTime ComFlex lithiumaccu’s met Victron Link, ook een Multiplus, Orion DC DC lader en MPPT laadregelaars voor de zonnepanelen.

Elektraschema 4 (LiTime versie) op onze website lijkt sterk op dit schema. Er zijn echter een paar verschillen. Zo maken we in dit schema geen gebruik van de Lynx distrubitor en kiezen we voor losse busbars met stroomonderbrekers. Hieronder vind je het overzicht, schema en boodschappenlijst.

Overzicht

• 2 keer 100Ah 12V LiTime ComFlex lithiumaccu’s (parallel)
• Cerbo GX en GX touch 50
• Multiplus 12V / 1600VA
• Orion XS 50A
• MPPT laadregelaar 100 / 20
• BatteryProtect Smart 65A

Boodschappenlijst elektraschema met LiTime ComFlex, Cerbo GX en GX Touch

In deze boodschappenlijst vind je alle onderdelen van bovenstaand elektraschema, tot op de allerlaatste zekering.